vista


Το Direct3D 10 και 11 στο Linux; …και γιατί μας νοιάζει; 3

But It Is, Like, Right ThereΟ φίλος Σέργιος από την Θεσσαλονίκη, (aka Linuxman) από το GreekLUG με ενημέρωσε για ένα εξαιρετικό νέο. Την υλοποίηση με native κώδικα του Direct3D στις εκδώσεις 10 και 11 μέσω του Gallium3D στο Linux.

Κατ’αρχάς το Gallium3D είναι μια ανοιχτού κώδικα (άδεια MIT) βιβλιοθήκη που λειτουργεί ουσιαστικά ως διαμεσολαβητής μεταξύ του Application Programming Interface των γραφικών  και του λειτουργικού συστήματος. Πρόσφατα, μεταξύ διάφορων προσθηκών κώδικα που έγιναν στο Gallium 3D προστέθηκε η υποστήριξη Direct3D 10 και 11.

Πρώτος στόχος είναι να η υποστήριξη από το Gallium3D πολλαπλών API, και από την άλλη να παρέχεται ένα API που μπορεί να υλοποιείται απλά από το Gallium3D χωρίς τις περιπλοκότητες που χρειάζονται στην περίπτωση του OpenGL.Ο δεύτερος στόχος είναι να μπορέσουν παιχνίδια φτιαγμένα για να τρέχουν με το Direct3D 10 και 11 να τρέχουν πιο εύκολα στο Linux μέσω Wine. Τρίτος στόχος είναι η διάθεση ενός σύγχρονου API όπως το Direct3D 10 και μετά καθώς το OpenGL έχει αρχίσει και δείχνει τα χρόνια του.

Να τονίσω εδώ ότι το καλοκαίρι του 2008 η έκδοση του OpenGL 3.0 (που αναμενόταν από καιρό το Σεπτέμβριο του 2007 και με την Khronos Group που αναπτύσσει το OpenGL να μην κάνει ανακοινώσεις) έφερε κύματα απογοήτευσης σε πολλούς προγραμματιστές 3D εφαρμογών και παιχνιδιών με αποτέλεσμα πολλοί προγραμματιστές (μερικά,παραδείγματα) καθώς πολλά στοιχεία που θα δοκιμαζόταν στην περίφημη έκδοση Longs Peak (όπως ονομαζόταν κατά την φάση της ανάπτυξης του το OpenGL 3.0).

Υλοποιήσεις βασισμένες στο Gallium και στο Direct3D 10 και 11 πλέον θα είναι σε θέση να υποστηριχτούν σε λειτουργικά συστήματα όπως το Linux, το πιο αστείο είναι ότι η Microsoft δεν υποστηρίζει το Direct3D 10 και 11 στα Windows XP αλλά μόνο στα Vista και τα Windows 7.

Θα αλλάξει αυτό το τρόπο που προσεγγίζουμε το 3D στο Linux; Αυτό θα εξαρτηθεί από πολλούς παράγοντες, σημαντικό ρολό θα παίξουν οι developers του Wine αλλά και από άλλους developers ανοιχτού κώδικα. Από την άλλη πρέπει να τονιστεί ότι το project είναι πρακτικά μια ανοιχτού κώδικα υλοποίηση του API του Direct3D μέσω του Gallium3D αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να μην πρόκειται για κλειστού κώδικα λογισμικό ωστόσο υπάρχει ένα κομμάτι του που κατεβάζει το Microsoft HLSL compiler στο σύστημα σας.

Εσείς τί λέτε; Είναι το Direct3D κάτι που θα φέρει στο Linux ακόμη περισσότερες δυνατότητες και χρήστες ή είναι μπορεί να λειτουργήσει αρνητικά στην ανάπτυξη του ελεύθερου λογισμικού;


Ποιό λειτουργικό μπουτάρει γρηγορότερα; 14

Τα παλικάρια του tuxradar.com έτρεξαν τις 64μπιτες εκδόσεις των Windows 7, των Vista, του Ubuntu 9.04 και του Ubuntu 9.10 στο ίδιο μηχάνημα και κατέγραψαν το χρόνο που χρειάζεται από την ώρα που ανοίγουν το PC μέχρι την ώρα που θα ανοίξει το site τους στο internet. Δείτε το αποκαλυπτικό video παρακάτω.
(more…)


Does it rock or does it suck…? 3

Curious about the results of websource.it about open source i gave it a spin…

And the results are really fun!

Do all these mean something? Yes they do but not that much…

Give it a spin too… and leave a comment if you stumble upon something interesting.


Η συμφωνία Novell-Microsoft 3

Το παρόν άρθρο είναι μια ευγενική συνεισφορά του Θοδωρή Λύτρα .
Στα 7 χρόνια που ασχολούμαι με το linux, σύντροφός μου στη διαδρομή υπήρξε και είναι ακόμη η διανομή της SuSE. Πρώτα η έκδοση 6.3, μετά η 7.3, η 9, και τώρα η 10. Η γοητεία που μου ασκεί το YaST είναι σχεδόν ερωτική. Ο υψηλός βαθμός ολοκλήρωσης, η λογική του “everything including the kitchen sink”, είναι στοιχεία που δύσκολα μπορώ να βρώ σε άλλη διανομή. Με τη SuSE αισθάνομαι τόσο οικεία όσο με καμία άλλη διανομή, και δε θα την άλλαζα με τίποτα.

Ήταν επομένως λογικό τα νέα της συνεργασίας Novell-Microsoft να μου προκαλέσουν έντονη απορία και προβληματισμό. Είναι δυνατόν ένας από τους μεγαλύτερους εμπορικούς υποστηρικτές του linux να συμμαχεί με τον εχθρό; Οι απόψεις που ακούγονται είναι πάρα πολλές, και περιλαμβάνουν πολλές “αντανακλαστικές” αντιδράσεις κατά της “προδότριας” Novell, χωρίς ιδιαίτερη ανάλυση του γεγονότος. Που βρίσκεται λοιπόν η αλήθεια; Ποιά τα καλά και τα κακά της συμφωνίας, και -το κυριότερο- για ποιούς; Ύστερα από πολλή μελέτη των ανακοινωθέντων και των διάφορων απόψεων που διατυπώθηκαν, ένα είναι απολύτως σαφές στο δικό μου μυαλό: το πόσο η συμφωνία θα επηρεάσει προς τη μια ή την άλλη κατεύθυνση θα εξαρτηθεί από εξωγενείς παράγοντες τους οποίους αυτή τη στιγμή δε γνωρίζουμε. Επειδή όμως η συνεργασία Novell-Microsoft είναι τεράστιο σαν γεγονός, θα επιχειρήσω μια λεπτομερή ανάλυση των διαφόρων παραμέτρων του θέματος.

DISCLAIMER: Τονίζω οτι δεν είμαι ειδικός, τα παρακάτω είμαι προσωπικές μου εκτιμήσεις, και την ευθύνη για τη διαμόρφωση της δικής σας γνώμης την έχετε εσείς. Συνιστώ να διαβάσετε και άλλες πηγές εκτός της παρούσας ανάλυσης.

(1) Η συμφωνία των πατεντών

Σχεδόν όλοι συμφωνούν οτι εδώ βρίσκεται το ζουμί, και όλα τα άλλα είναι λίγο-πολύ προφάσεις. Αντίθετα με τις παραδοσιακές patent cross-licensing συμφωνίες, πρόκειται για μια αμοιβαία υπόσχεση μη-μηνύσεων από τις δύο εταιρίες. Στο πλαίσιο αυτό η Microsoft θα κάνει μια εφάπαξ χρηματική πληρωμή στη Novell, η οποία όμως θα πληρώνει στη Microsoft σε τακτική βάση ένα ποσό (running royalty) με βάση τα έσοδά της από opensource προϊόντα. Η Microsoft υπόσχεται μάλιστα να μη μηνύσει και μερικές κατηγορίες ανεξάρτητων opensource developers, οι οποίοι συνεισφέρουν κώδικα στη διανομή OpenSUSE.

Μέσω της διατύπωσης της συμφωνίας σαν αμοιβαία υπόσχεση μη-μηνύσεων, αποφεύγουν οι δύο εταιρίες την ανάγκη να κατονομάσουν ποιές είναι οι πατέντες της καθεμίας που παραβιάζει η άλλη. Είναι δε σαφές οτι πρόκειται και για πατέντες που η Novell πιθανώς “παραβιάζει” στα εμπορικά και κλειστού κώδικα προγράμματά της, και όχι απαραιτήτως στο linux. Είναι όμως εξίσου σαφές οτι το running royalty που θα πληρώνει η Novell στη Microsoft είναι μια άμεση αναγνώριση για την ύπαρξη παραβάσεων πατεντών στο linux. Αυτό είναι μια κολοσσιαία οπισθοδρόμηση στον αγώνα κατά των πατεντών λογισμικού, που αυτή τη στιγμή είναι ο μεγαλύτερος κίνδυνος για την ύπαρξη του linux και του ανοιχτού/ελεύθερου λογισμικού γενικότερα. Τώρα η Microsoft μπορεί να μηνύσει τον οποιονδήποτε και βάσιμα να ισχυριστεί στο δικαστήριο οτι ένας από τους μεγαλύτερους εμπορικούς διανομείς linux αναγνώρισε τα “δίκαια” της και ήρθε σε συμβιβασμό μαζί της.

Αυτό σημαίνει οτι η Microsoft θα αρχίσει να μοιράζει μηνύσεις δεξιά κι αριστερά προκειμένου να σκοτώσει το linux; Κανείς δεν ξέρει, συμπεριλαμβανομένης -πιστεύω- της Microsoft. Το νομικό χάος που επικρατεί πίσω από τα θέματα πατεντών λογισμικού είναι τέτοιο που οι επιπτώσεις μιας τέτοιας κίνησης μπορεί να είναι απρόβλεπτες και για την ίδια τη Microsoft, η οποία έχει γίνει κατά καιρούς στόχος και η ίδια τέτοιων μηνύσεων. Υπάρχει το προηγούμενο της Eolas, η οποία μήνυσε τη Microsoft και της απέσπασε μισό δις δολλάρια. Μεγάλες εταιρίες του χώρου, αλλά και η ίδια η Novell (η οποία είναι ιδιοκτήτης πλήθους κατοχυρωμένων πατεντών) πριν από την παρούσα συμφωνία, έχουν απειλήσει με πόλεμο πατεντών την Microsoft αν στραφεί κατά του linux. Μάλιστα για το σκοπό αυτό συνεστήθη και το Open Invention Network, που μαζεύει πατέντες εν είδει…πολεμοφοδίων, για να χρησιμοποιηθούν σε μια τέτοια νομική σύρραξη. Σύρραξη από την οποία όλοι έχουν να χάσουν τόσα πολλά, ώστε η σημερινή κατάσταση να έχει παραλληλιστεί με τον ψυχρό πόλεμο και το δόγμα της “αμοιβαίας αυτοκαταστροφής”, που τον εμποδίζει να γίνει “θερμός”.

Πρέπει να διευκρινιστεί το εξής: ποιόν θα μπορούσε να αφορά μια επιθετική κίνηση (μήνυση) της Microsoft σχετικά με τις πατέντες λογισμικού; Σίγουρα όχι μεμονωμένους developers ή χρήστες, καθώς τα οφέλη από μια τέτοια κίνηση θα ήταν αμελητέα και το κόστος της αρνητικής δημοσιότητας τεράστιο. Κατά πάσα πιθανότητα ούτε εταιρικούς χρήστες του linux, αφού είναι αντιπαραγωγικό μια εταιρία να μηνύει τους -δυνητικούς- πελάτες της επειδή δεν την επέλεξαν. Ο προφανής λοιπόν στόχος μιας πιθανής μήνυσης είναι οι μεγάλες εταιρίες που υποστηρίζουν το linux, όπως η RedHat. Και μη ξεχνάμε οτι πρόσφατα η Oracle (2η μεγαλύτερη εταιρία λογισμικού μετά τη Microsoft) ανακοίνωσε την παροχή ανεξάρτητων υπηρεσιών υποστήριξης στους χρήστες προϊόντων RedHat. Και τι κοινό έχουν η Microsoft και η Novell; Θέλουν να πλήξουν την Oracle και τη RedHat αντίστοιχα.

Θα τολμήσει λοιπόν να ρίξει η Microsoft τον πρώτο πυρηνικό πύραυλο (μήνυση κατά της RedHat); Μετά τη συμφωνία Microsoft-Novell, θα πρέπει να θεωρείται πιθανό. Η συμφωνία υπό αυτό το πρίσμα μοιάζει σαν τη συμμαχία Χίτλερ-Στάλιν. Με καλυμένα τα νώτα της χάρη στη συμφωνία “ειρήνης” που συνήψε με τη Novell, αλλά και με την “συνθηκολόγηση” της τελευταίας σαν ισχυρό επιχείρημα για το δικαστήριο, η Microsoft δημιουργεί χάρη στη συμφωνία αυτή τις ευνοϊκότερες προϋποθέσεις για να ξεκινήσει -αν το θελήσει- τον ολοκληρωτικό πόλεμο πατεντών κατά του ανοιχτού λογισμικού. Μετά την πλήρη αποτυχία του “πολέμου δι’αντιπροσώπων” (proxy war – κάτι σαν τον πόλεμο της Κορέας) τον οποίο η Microsoft διεξήγαγε μέσω της SCO, έρχεται η ώρα των μεγάλων αποφάσεων. Η έλευση των Windows Vista βάζει χρονικό ορίζοντα: αν η υιοθέτηση των Vista από τις επιχειρήσεις (δευτερευόντως από τους οικιακούς χρήστες) δεν προχωρήσει με καλούς ρυθμούς, η αν η αποστροφή στα Vista είναι τέτοια ώστε όλο και περισσότεροι πελάτες στραφούν στο linux (όπως προσωπικά εκτιμώ οτι θα συμβεί), τότε η Microsoft μπορεί να σκεφτεί να αντιστρέψει τους όρους με μία μήνυση εναντίον του linux και των βασικών εμπορικών υποστηρικτών του (RedHat, Canonical, κτλ). Αυτό θα έχει απρόβλεπτες συνέπειες όπως εξήγησα ήδη.

Επομένως υπάρχει η περίπτωση ο πόλεμος των πατεντών να παραμείνει ψυχρός. Αυτό θεωρώ προσωπικά και ως πιο πιθανό ενδεχόμενο. Το παιχνίδι τότε θα γίνει στον ψυχολογικό τομέα, με βάση το φόβο μιας νομικής αντιπαράθεσης με τη Microsoft κυρίως από τη μεριά των πελατών λογισμικού. Το πόσο θα πιστέψει η αγορά το FUD (fear, uncertainty and doubt) που καλλιεργείται ήδη, δεν μπορεί να το ξέρει κανένας. Είναι όμως σίγουρο οτι η συμφωνία Microsoft-Novell προσδίδει βασιμότητα στις αιτιάσεις περί πατεντών της Microsoft, άρα και στις όποιες απειλές της. Στο ψυχολογικό παιχνίδι, το τόσο σημαντικό για τη διάδοση του linux, η Microsoft σκοράρει πολύτιμους πόντους. Δεν είναι τυχαίο οτι ο πρόεδρος της, Steve Ballmer, ήδη καλεί τους εμπορικούς διανομείς linux να συνάψουν συμφωνίες μαζί της για να μην μηνυθούν. Το ερώτημα δεν είναι αν οι διανομείς θα υποκύψουν (λογικά όχι, παρά τη συνθηκολόγηση της Novell), αλλά κατά πόσον οι πελάτες τους θα τσιμπήσουν το δόλωμα.

Ένα άλλο συναφές ερώτημα είναι το κατά πόσον η Novell θα ωφεληθεί εμπορικά από τη συμφωνία των πατεντών. Ουσιαστικά η εταιρία προβάλλει την “προστασία από μηνύσεις της Microsoft” ως ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των προϊόντων της. Πρέπει να τονιστεί όμως οτι η εταιρίες όπως η RedHat και η Oracle ήδη παρέχουν παρόμοιες εγγυήσεις (το λεγόμενο indemnification) στους πελάτες τους οτι αν τους μηνύσει η Microsoft θα “βγούν αυτοί μπροστά”. (Προφανώς εκτιμούν οτι ο πόλεμος θα παραμείνει ψυχρός και όχι θερμός). Γι’αυτό και εκτιμώ οτι οι πωλήσεις της Novell δεν θα ενισχυθούν ιδιαίτερα από τη συμφωνία αυτή. Αλλά ακόμη κι αν ενισχυθούν έναντι των άλλων διανομέων, μακροπρόθεσμα το συνολικό μερίδιο αγοράς του linux θα πληγεί, αφού η αγορά θα έχει πιστέψει το FUD της Microsoft. Και αυτό θα σημαίνει ζημιά και για τη Novell. Άρα η εταιρία χάνει σε κάθε περίπτωση από τη συμφωνία. Επιπλέον η στάση της είναι ηθικά απολύτως καταδικαστέα, γιατί με τις ενέργειες της πλήττει καίρια και εκούσια το λογισμικό από το οποίο βγάζει και η ίδια κέρδη, προκειμένου να αποκομίσει (έτσι νομίζει) όφελος εις βάρος των άλλων διανομέων linux.

Όσο για την ψευδαίσθηση που μπορεί να έχει η Novell οτι με τη συμφωνία θα πάρει μερίδιο από τα windows, την απάντηση τη δίνει ο ίδιος ο Steve Ballmer: “Αν με ρωτήσετε τι να βάλω, θα σας πώ Windows, Windows, Windows. Αλλά αν μου πείτε ‘όχι, θέλω και linux, τότε θα σας πω να βάλετε SuSE”.

(2) Τα “παράπλευρα” των πατεντών

Υπάρχουν μερικά παράπλευρα ζητήματα σε σχέση με τη συμφωνία των πατεντών. Ένα από αυτά είναι η υπόθεση του Mono, για το οποίο υπήρχε έντονος ο φόβος από την κοινότητα για την πιθανότητα μηνύσεων από τη Microsoft. O Miguel de Icaza, δημιουργός του Mono, γράφει περιχαρής στο blog του οτι ο κίνδυνος εξέλιπε. Σε νεότερη καταχώρηση όμως γράφει πως η στρατηγική της ομάδας των developers για την αποφυγή καταπάτησης πατεντών της Microsoft παραμένει ως έχει. Πολύ σοφό εκ μέρους του, διότι ουσιαστικά τίποτα δεν άλλαξε για το Mono με τη συμφωνία Novell-Microsoft. Εκτός του οτι υπάρχει χρονικός ορίζοντας, πέραν του οποίου όλα τα ενδεχόμενα μηνύσεων είναι ανοιχτά, οι νομικές λεπτομέρειες παραμένουν ασαφείς. Φαίνεται λοιπόν οτι το Mono προστατεύεται μόνο (sic) εφ’όσον τρέχει κάτω από το SuSE Linux – οποιονδήποτε άλλο τρέχει τον ίδιο κώδικα στα πλαίσια άλλης διανομής, η Microsoft δεν υπόσχεται πως δεν θα τον μηνύσει. Σε κάθε περίπτωση, η Microsoft δεν “παραχωρεί” τα όποια δικαιώματα ισχυρίζεται οτι έχει, απλά δεσμεύεται οτι δεν θα τα διεκδικήσει για ορισμένο χρόνο και σε ορισμένες περιπτώσεις. Προς επιβεβαίωση των παραπάνω: ο Miguel στο blog του ισχυρίζεται οτι ενημερώθηκε για τη συμφωνία μόλις λίγες μέρες πριν ανακοινωθεί.

Για την πιθανή ασυμβατότητα της συμφωνίας με την άδεια GNU GPL: Έχει ήδη δηλωθεί από Novell και Microsoft οτι η συμφωνία σχεδιάστηκε με τέτοιο τρόπο ώστε να μην παραβιάζει την GPL. Με την ποσότητα και ποιότητα των δικηγόρων που (τουλάχιστον η Microsoft) έχει, θα ήταν παράτολμο να πιστέψει κανείς οτι τους ξέφυγε κάτι. Ο ίδιος ο Eben Moglen, ο δικηγόρος του Free Software Foundation, παραδέχεται οτι η συμφωνία πιθανόν παραβιάζει την GPL, αλλά εξαρτάται από τις λεπτομέρειές της που δεν έχουν γίνει γνωστές ακόμα. Το κλειδί φαίνεται να είναι στη διατύπωση της συμφωνίας ως “υπόσχεση μη-μηνύσεων”. Θεωρητικώς δηλαδή η Novell δεν ισχυρίζεται οτι το linux παραβιάζει πατέντες, ούτε οτι οι χρήστες του δεν έχουν τα πλήρη δικαιώματα χρήσης, τροποποίησης και αναδιανομής του· απλώς πληρώνει την Microsoft για να μην ισχυριστεί κάτι τέτοιο στο δικαστήριο. Αντίστοιχα υποτίθεται πως η Microsoft δεν βάζει περιορισμούς στην διάθεση των προϊόντων της Novell (που απαγορεύεται από την περίφημη παράγραφο 7 της GPL), απλά υπόσχεται έναντι πληρωμής οτι δεν θα την μηνύσει ισχυριζόμενη παραβιάσεις πατεντών. Σε απλά ελληνικά, νταβατζηλίκι. Για όλους αυτούς τους λόγους, φαίνεται πως η συμφωνία δεν παραβιάζει την GPL.

Ως προς την περίφημη προστασία που προσφέρει η συμφωνία στους μεμονωμένους opensource developers: Ήδη η πιθανότητα να κινηθεί η Microsoft, τώρα ή στο μέλλον, εναντίον οποιουδήποτε μεμονωμένου developer ήταν πρακτικά μηδενική. Η συμφωνία δεν προσθέτει ουσιαστικά τίποτα καινούργιο. Πρέπει να επισημανθεί όμως οτι η διατύπωσή της είναι τόσο ασφυκτικά περιοριστική που την καθιστά κενό γράμμα. Ιδιαίτερη αξία έχει ο όρος οτι κατά την υποβολή λογισμικού για συμπερίληψη στο opensuse.org, ο developer ΔΕΝ μεταβιβάζει στο opensuse.org οποιοδήποτε δικαίωμα πάνω σε πνευματικά δικαιώματα της Microsoft. Σε απλά ελληνικά (και με την επισήμανση οτι δεν είμαι δικηγόρος) αυτό σημαίνει οτι ο developer δεν έχει τα πλήρη δικαιώματα στο λογισμικό που υποβάλλει, και αυτό είναι παραβίαση της GPL και μάλιστα κατάφορη. Το σύνολο των διατυπώσεων προκαλεί θυμηδία· ιδιαίτερα όμως το σημείο οτι η Microsoft δεν θα μηνύσει χομπίστες developers για τη δημιουργία και προσωπική χρήση των έργων τους, αλλά θα τους μηνύσει αν τα διανείμουν. Ποιός λοιπόν ο σκοπός αυτού του τμήματος της συμφωνίας; Απλώς είναι μια πρόχειρη προσπάθεια, και μάλλον μάταιη, να προκαλέσουν τη συμπάθεια της κοινότητας των developers. Η θυμηδία γίνεται γέλωτας.

(3) Η τεχνολογική συνεργασία και η διαλειτουργικότητα

Η συμφωνία Microsoft-Novell περιλαμβάνει διατάξεις σε σχέση με τη βιομηχανική συνεργασία, στην κατεύθυνση της καλής διαλειτουργικότητας των δύο πλατφορμών, Windows και Linux. Και πάλι η Microsoft βγαίνει κερδισμένη.

Το φιλέτο ακούει στο όνομα virtualization, μια απαίτηση της αγοράς με τεράστια οικονομική αξία. Εϊναι κοινό μυστικό οτι η Novell χάρη στο Xen έχει πολύτιμη εμπειρία στον τομέα, και η Microsoft θα ήθελε πάρα πολύ να χώσει τα χέρια της στο λογισμικό αυτό και να φτιάξει κάτι αντίστοιχο στα Windows. Τι καλύτερο λοιπόν από μια συνεργασία με τη Novell; Επίσης είναι κρίσιμο για τη Microsoft να προσφέρει σοβαρό και αξιόπιστο virtualization του linux στα Windows, προτού γίνει κοινός τόπος το virtualization των Windows στο linux. Έτσι η Novell βοηθά τη Microsoft να κρατήσει τη θέση της στον τομέα αυτό, χωρίς κάποιο σοβαρό αντάλλαγμα.

Η συνεργασία των δύο εταιριών στη διαλειτουργικότητα των open document format είναι άλλος ένας προβληματικός τομέας. Το openoffice.org χρησιμοποιεί το διεθνώς αποδεκτό, ανοιχτό και προτυποποιημένο format OpenDocument (ODF), και αν η Microsoft ήθελε πραγματική διαλειτουργικότητα θα το υιοθετούσε και η ίδια στις νέες εκδόσεις του MS-Office. Αντ’αυτού επέλεξε την ανάπτυξη ενός δικού της format, του OpenXML, το οποίο βέβαια δεν είναι και τόσο open. Με βάση τη συμφωνία η Novell θα αναπτύξει και θα διανείμει ένα plugin ανάγνωσης OpenXML για το openoffice.org, και θα συνεισφέρει και στο ανοιχτού κώδικα σχετικό project. Σε απλά ελληνικά: η Novell υπόσχεται αξιόπιστη δυνατότητα ανάγνωσης OpenXML για το openoffice.org, αλλά μόνο για τη δική της εμπορική διανομή. Η υπόλοιπη κοινότητα ας τα βγάλει πέρα μόνη της.

Πέραν του ηθικά επιλήψιμου, το πλήγμα στο ODF από αυτή τη συμφωνία είναι περισσότερο στον ψυχολογικό τομέα παρά στην ουσία. Δεν αμφιβάλλει κανείς οτι το ODF είναι “the way to go”, και πρέπει να υποστηριχθεί από όλους. Ούτε όμως αμφιβάλλει κανείς οτι το openoffice.org πρέπει να μπορεί να διαβάσει τα αρχεία του κυριότερου ανταγωνιστή του, του MS-Office, προκειμένου να του αποσπάσει μερίδιο. Αυτό που δεν δικαιολογείται είναι η σπουδή με την οποία η Novell τρέχει προσφέρει αυτή τη δυνατότητα, και η προβολή της ως ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των δικών της προϊόντων. Κι αυτό σε μια εποχή που το ODF πρέπει να προβληθεί σαν η επιλογή όλων πλην της Microsoft.

Ένα πολύ σημαντικό ερώτημα που θα απαντηθεί στο μέλλον είναι το εξής: ο κώδικας που θα παραχθεί από τη Novell (με τη συνεργασία της Microsoft) και θα αφορά την καλύτερη διαλειτουργικότητα του linux με τα Windows, θα είναι ανοιχτός ή κλειστός. Δυστυχώς, οι διατυπώσεις είναι τέτοιες που δεν αφήνουν και πολλά περιθώρια αισιοδοξίας. Αλλά και αν ακόμη είναι ανοιχτός, ποιός άλλος πλην της Novell θα χρησιμοποιήσει αυτόν τον κώδικα, όταν η ίδια η Novell αναγνωρίζει οτι υπάρχουν πατέντες εντός του; Ποιός θα θελήσει να χρησιμοποιήσει μια βραδυφλεγή βόμβα; Σε κάθε περίπτωση η εμπειρία διδάσκει οτι για να πετύχεις τη διαλειτουργικότητα δεν χρειάζεσαι τη Microsoft (ούτε πολύ περισσότερο η Microsoft χρειάζεται κανέναν – το ζουμί της συμφωνίας είναι στις πατέντες). Είναι σίγουρο οτι η RedHat και πολλοί άλλοι σύντομα θα προσφέρουν δικές τους λύσεις συνεργασίας του linux με τα Windows, μη εξαιρουμένου του τομέα του virtualization. Γι’αυτό το λόγο η συνεργασία ΔΕΝ θα δώσει στη Novell ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, τουλάχιστον όχι στο βαθμό τον οποίον ελπίζει.

(4) Ο αντίκτυπος της συμφωνίας στην κοινότητα

Αρνητικός. Υπάρχει μια μεγάλη μερίδα απλών χρηστών, τόσο της SuSE όσο και των άλλων διανομών, που θεωρούν έσχατη προδοσία τη συνεργασία με τη Microsoft. Ο ντόρος γύρω από τις πατέντες, τις πιθανές παραβιάσεις της GPL και τα άλλα αρνητικά αυτής της συμφωνίας, δημιουργεί μια πρωτοφανή αρνητική δημοσιότητα. Στα forum της opensuse γίνεται χαμός, και πολλοί developers/testers/χρήστες δηλώνουν οτι θα αλλάξουν διανομή και θα πετάξουν τη SuSE στα σκουπίδια. Το εντυπωσιακό είναι οτι η συμφωνία των πατεντών, αν διαβάσει κανείς τα ψιλά γράμματα, ουσιαστικά δεν καλύπτει την διανομή OpenSUSE σαν προϊόν, κι αυτό γιατί η Novell δεν λαμβάνει έσοδα από αυτή. Αν δηλαδή κάποιος την κατεβάσει από το δίκτυο και την εγκαταστήσει στον server του, η Microsoft δεν υπόσχεται οτι δεν θα τον μηνύσει. Η συμφωνία τον καλύπτει μόνο αν έχει αγοράσει έστω ένα αντίτυπο από την Novell. Με τέτοιο “ξεπούλημα” από τη μεριά της Novell, ποιός θα θελήσει να συνεισφέρει στην OpenSUSE, όταν μάλιστα η συμφωνία τους επιβάλλει να αναγνωρίσουν οτι δεν έχουν πλήρη δικαιώματα στο λογισμικό που συνεισφέρουν;

Έτσι η Novell τινάζει στον αέρα την “κοινότητα” που δημιούργησε, και φανερώνει έτσι οτι η δημιουργία της εξ’αρχής ήταν μια απλή κίνηση μίμησης της RedHat και του Fedora project, χωρίς να αντιλαμβάνεται τη φύση του εγχειρήματος. Ο αντίκτυπος θα είναι άμεσος. Η διανομή SuSE Linux στις διάφορες εκδόσεις της δεν θα πάψει να υφίσταται και να εξελίσσεται, αλλά θα χάσει τη δυναμική που θα της προσέδιδε μια αφοσιωμένη κοινότητα. Το βάρος του development θα πέσει στην ίδια τη Novell, και είναι αμφίβολο αν θα μπορέσει μακροπρόθεσμα να ανταποκριθεί σ’αυτό. Η ειρωνία είναι οτι η Novell σκάβει τον ίδιο της το λάκο, γιατί αν η διανομή SuSE μείνει πίσω έναντι των άλλων διανομών (Fedora, Ubuntu, κτλ), το ίδιο θα συμβεί και με τα εμπορικά προϊόντα της Novell (SuSE Linux Enterprise Desktop/Server) έναντι των ανταγωνιστικών (RedHat Enterprise Linux/Server).

Για κάποιον (τον υπογράφοντα) που θεωρεί την SuSE ως το καλύτερο Desktop Linux και το πλέον ανταγωνιστικό στα Windows Vista (παρ’ ότι οι οπαδοί κυρίως του Ubuntu θα διαφωνήσουν), οι εξελίξεις αυτές είναι ότι χειρότερο ενόψει μιας πολύ κρίσιμης συγκυρίας: το 2007 είναι η χρυσή ευκαιρία για το linux να “αρπάξει” όσους χρήστες δεν θα επιλέξουν αναβαθμιστούν στα Vista. Οι υψηλές απαιτήσεις των Vista σε hardware, τα προβλήματα ασφάλειας, το τελείως νέο περιβάλλον, η σύγχυση από τις πολλές εκδόσεις του λειτουργικού, όλοι αυτοί είναι παράγοντες τους οποίους το linux θα έπρεπε να εκμεταλλευτεί για να ενισχύσει τη θέση του. Και ότι του αφαιρεί δυναμική τώρα, δεν θα μπορούσε να έρθει σε χειρότερη στιγμή.

Έχει λεχθεί οτι η κίνηση της Novell θα διασπάσει την κοινότητα του ελεύθερου λογισμικού. Τουλάχιστον σε οτι αφορά την κοινότητα, μάλλον η αλήθεια είναι πως θα την αφυπνιστεί από τις εξελίξεις. Για παράδειγμα ο ιδρυτής του Fedora project καλεί την κοινότητα να συνεισφέρει, και επικαλείται τις αξίες του ελεύθερου λογισμικού. Αυτή η αφύπνιση είναι ίσως το μόνο καλό από αυτή την ιστορία, και είναι τόσο σημαντικό ώστε να δικαιολογεί και μια αισιοδοξία για το μέλλον: Σε μια εποχή που το linux γιγαντώνεται και πολλοί προστίθενται στις τάξεις του, οι αξίες τις οποίες πρεσβεύει είναι εύκολο να “αραιωθούν” μέσα στο πλήθος. Το καμπανάκι που χτυπάει η συμφωνία Novell-Microsoft είναι μια υπενθύμιση οτι οι αρχές πάνω στις οποίες βασίζεται το ελεύθερο λογισμικό πρέπει να διαφυλαχθούν. Η φωνή του Richard Stallman ποτέ δεν ήταν πιο επίκαιρη.

(5) Από καρκίνωμα, συνεταιράκια

Ένα άλλο καλό από την όλη ιστορία αφορά το πεδίο των εντυπώσεων. Δεν πάει πολύς καιρός που ο Steve Ballmer αποκαλούσε το linux καρκίνωμα και μολυσματική ασθένεια, και όσους ασχολούνται με το ελεύθερο λογισμικό “κομμουνιστές” (που ιδίως στην Αμερική, θεωρείται μια από τις χειρότερες βρισιές, ακόμη και μετά τον McCarthy). Η αλλαγή της στάσης της Microsoft και του προέδρου της είναι το λιγότερο θεαματική. Απέχουμε πολύ ακόμη από την ώρα που θα εμφανιστεί το MS-Linux (εξέλιξη που προσωπικά θεωρώ αναπόφευκτη μακροπρόθεσμα), όμως στον επικοινωνιακό τομέα δεν αμφιβάλλει κανείς οτι το μήνυμα πέρασε: το linux ήρθε για να μείνει, και το αναγνωρίζει και η εταιρία που το θεωρούσε (και φυσικά ακόμα θεωρεί) τον #1 κίνδυνο για την μονοκρατορία της. Η αλλαγή τακτικής της Microsoft, που ενώ πρίν ήθελε να ξεριζώσει το ελεύθερο λογισμικό “απ’έξω”, τώρα προσπαθεί “από μέσα”, είναι η καλύτερη απόδειξη της εδραίωσής του.

(6) Τελικά εσύ θα πετάξεις στα σκουπίδια τη SuSE;

Όχι. Η αγαπημένη μου διανομή δεν φταίει για τα καμώματα της Novell. Άλλωστε την έχω κατεβάσει από το δίκτυο, και δεν έχω πληρώσει τίποτα στη Novell (άρα μπορεί ελεύθερα να με μηνύσει η Microsoft!!!). Φοβούμαι όμως πολύ για το μέλλον της, και για το ενδεχόμενο να έχει την ζοφερή τύχη της Caldera· γιατι αυτά παθαίνουν μακροπρόθεσμα οι διανομές αν τις εγκαταλείψει η κοινότητα. Συνεπώς όταν θα θελήσω να αναβαθμιστώ (δηλαδή όταν βγεί το KDE4), μπορεί να αναγκαστώ να φύγω από τη SuSE και να επιλέξω κάτι άλλο (π.χ. kubuntu).

Πρέπει όμως να τονιστεί οτι η SuSE σχεδόν στο σύνολό της αποτελείται από ανοιχτό και ελεύθερο λογισμικό· ακόμη και το YaST, ο θεμέλιός της λίθος, βρίσκεται υπό την άδεια GPL. Η SuSE δεν είναι ιδιοκτησία της Novell – υποστηρίζεται από τη Novell. Έτσι στα forums της κοινότητας opensuse έχει ήδη γίνει λόγος για fork, δηλαδή να γίνει μια νέα ανεξάρτητη προσπάθεια ώστε να συνεχιστεί η ανάπτυξη της διανομής, μακριά από την κηδεμονία της Novell. Είναι αξιοσημείωτο οτι, σε αντίθεση με της άλλες διανομές, όλα αυτά τα χρόνια δεν έχει υπάρξει κανένα fork της SuSE (η ίδια η SuSE άρχισε τη ζωή της σαν fork του slackware). Ίσως έφτασε η ώρα για κάτι τέτοιο, και είναι μια ιδέα την οποία θα υποστήριζα με θέρμη. Το αρνητικό είναι οτι σε μια τέτοια περίπτωση μάλλον δεν θα πρέπει να υπολογίζουμε στους σπουδαίους developers της παλιάς SuSE GmbH (αφού τώρα δουλεύουν για τη Novell), δηλαδή σε αυτούς που φτιάξαν αυτή τη διανομή εξ’αρχής.

(7) Συνοπτικά

Η συμφωνία Novell-Microsoft ασφαλώς είναι μια ιδιαίτερα αρνητική εξέλιξη, και θα συμφωνήσω με τη διατύπωση του groklaw: “Η Novell ξεπουλιέται”. Αναγνωρίζει στη Microsoft δικαιώματα πατεντών πάνω στο ελεύθερο λογισμικό και το linux. Δεν κατονομάζει ποιές ακριβώς είναι αυτές οι δήθεν πατέντες, επιτείνοντας τη σύγχυση και την ασάφεια. Δημιουργεί κλίμα φόβου στην αγορά, και δίνει αξιοπιστία στις απειλές της Microsoft. Ενθαρρύνει την Microsoft να πραγματοποιήσει, αν βρεθεί στριμωγμένη, τις απειλές της και να ξεκινήσει πόλεμο πατεντών. Την βοηθά επίσης να μη μείνει πίσω τεχνολογικά στον κρίσιμο τομέα του virtualization, καθώς και να επιβάλλει το δικό της OpenXML format έναντι του OpenDocument.

Παράλληλα η Novell στην προσπάθειά της να ενισχύσει τα εμπορικά της προϊόντα έναντι της ανταγωνίστριας RedHat, ακολουθεί μια τακτική επιζήμια για το σύνολο του linux. Προσπαθεί να προβάλλει τη συμφωνία μη-μηνύσεων σαν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των προϊόντων της, και το ίδιο ελπίζει και για το προϊόν της τεχνολογικής της συνεργασίας με τη Microsoft. Όμως πολύ δύσκολα θα αποκομίσει απτά εμπορικά οφέλη, και αυτά στην καλύτερη περίπτωση θα είναι βραχυπρόθεσμα. Αντίθετα, με την κίνησή της η Novell καταστρέφει την κοινότητα OpenSUSE και άρα -μακροπρόθεσμα- πλήττει τη βάση από την οποία φτιάχνει και η ίδια τα εμπορικά προϊόντα linux της. Ουσιαστικά υποσκάπτει τα ίδια της τα θεμέλια σε ότι αφορά το linux, καθώς η αρνητική δημοσιότητα γύρω από τη συμφωνία την αποξενώνει από την κοινότητα, τόσο των χρηστών όσο και των developer.

Σε κάθε περίπτωση όμως δεν ήρθε το τέλος του κόσμου για το linux. Μπορεί να υπάρξουν λίγο μεγαλύτερες δυσκολίες στην υιοθέτηση του linux από την αγορά, κυρίως λόγω των πατεντών. Όμως η τάση δεν πρόκειται να αναστραφεί – το ποτάμι δεν γυρίζει πίσω. Οι άλλες διανομές βρίσκονται στο ίδιο σημείο που βρίσκονταν και πριν. Η ανάγκη για καταπολέμηση των πατεντών υπάρχει όπως και πριν, και η Microsoft αντιμετωπίζει τα ίδια προβλήματα στη στρατηγική της όπως και πριν. Για τον ευρύτερο κόσμο του linux, δεν αλλάζουν και πολλά πράγματα. Και το “παραστράτημα” της Novell είναι ένα σημαντικό μάθημα για όλη την κοινότητα, για τη σημασία που έχει να διαφυλάξουμε το ελεύθερο λογισμικό, χωρίς συμβιβασμούς και καιροσκοπισμούς.