σχετικά άρθρα:

• κυβέρνηση Μάλτας: προτιμάμε Ελεύθερο Λογισμικό, συνεργαζόμαστε με το τοπικό LUG για μεταφράσεις! (6)
• Η θεωρία δράστη/δικτύου στην μελέτη των δυνητικών κοινοτήτων – Η περίπτωση της κοινότητας του Linux (0)
• Η εταιρία συμβούλων Accenture δημοσίευσε ανάλυση για την επιτάχυνση των οφελών χρήσης ανοιχτού λογισμικού σε εταιρείες και κυβερνήσεις. (1)
• Πράσινο φως για την εξαγορά της Sun από την Oracle… το τέλος της αρχής ή η αρχή του τέλους; (2)
• Η Νορβηγική κρατική τηλεόραση υιοθετεί το ODF και το OpenOffice για της ανάγκες της (2)

Στόχος του Lasersaur είναι η δημιουργία ενός open source laser cutter το οποίο θα είναι αρκετά φθηνό, ασφαλές και αρκετά αποδοτικό. Τα ηλεκτρονικά του βασίζονται στο Arduino Uno, και το όλο σχέδιο θα γίνει ανοιχτού κώδικα hardware όταν ολοκληρωθεί η ανάπτυξη του. Οι δημιουργοί του είναι η ομάδα NORD που σχεδίασε το Touchkit.  Επίσης υπάρχουν δύο ανοιχτού κώδικα προγράμματα για τον έλεγχο το του Lasersaur το LasaurApp  το οποίο θα τρέχει στον υπολογιστή σας και το LasaurGrbl που τρέχει ως firmware στο Arduino Uno που έχει αναλάβει τον έλεγχο του Lasersaur.

Φανταστείτε τώρα κάποιον να δημιουργεί ανοιχτού κώδικα hardware, με κομμάτια που έχει σχεδιάσει στο FreeCAD, μικρότερα πλαστικά που έχει τυπώσει στο UltiMaker και ηλεκτρονικά που σχεδίασε με το Fritzing. Δεν ξέρω για εσάς αλλά εμένα μου φαίνεται αρκετά εντυπωσιακό.

Ακολουθεί video με μια μικρή παρουσίαση (ενός λεπτού) του Lasersaur

σχετικά άρθρα:

• FreeCAD, το gcc της εποχής του ανοιχτού hardware; (8)
• Ανοιχτού Κώδικα Inkjet εκτυπωτής (2)
• Kινητά με εύκαμπτη οθόνη, με ανοιχτό software και hardware (1)
• Ανοιχτού κώδικα αγροτεχνολογία στο TED (2)
• Ανοιχτός κώδικας και Σεληνιακό πρόγραμμα! (2)

Όντως μετά από λίγο ψάξιμο βρήκα ότι η EUPL δεν είναι συμβατή με την GPL, πριν λίγο καιρό οι δημιουργοί της EUPL προχώρησαν στην σύνταξη μιας ολοκληρωμένης λίστας συμβατότητας της EUPL με τις άδειες ανοιχτού λογισμικού που έχουν εγκριθεί από το Open Source Initiative. Η εκτενείς λίστα μάλιστα παρέχει διαχωρισμό ανάλογα με την ενσωμάτωση κώδικα ή σύνδεση με στατικό ή δυναμικό τρόπο (static link και dynamic link αντίστοιχα).

Όσοι ενδιαφέρεστε για την EUPL ή στο να συμπεριλάβετε κώδικα από EUPL projects στο δικό σας ρίξτε μια ματιά και στον οδηγό αυτό μπορεί να σας φανεί χρήσιμος.

σχετικά άρθρα:

• καρτέλ η εταιρεία holding των ΜS,Apple,EMC και Oracle; (1)
• κυβέρνηση Μάλτας: προτιμάμε Ελεύθερο Λογισμικό, συνεργαζόμαστε με το τοπικό LUG για μεταφράσεις! (6)
• EUPL η Άδεια Δημόσιας Χρήσης για την Ευρωπαϊκή Ένωση.. 2 χρόνια (και κάτι) μετά (4)
• η υπογραφή της ACTA από την Ελλάδα, τι σημαίνει για τα ψηφιακά μας δικαιώματα; τί μπορούμε να κάνουμε για αυτό; (2)
• Κυβέρνηση Ηνωμένου Βασιλείου: εισαγωγή στο ανοιχτού κώδικα λογισμικό (!) (2)

Πριν λίγα χρόνια υπήρχε το Worldbike.org μια κοινότητα που είχε σαν στόχο την ανάπτυξη σχεδίων ανοιχτού κώδικα ποδηλάτων. Δυστυχώς όμως η ιδέα δεν προχώρησε έτσι το Worldbike μετεξελίχθηκε σε μια κοινότητα για την υποστήριξη κοινοτήτων που υποστηρίζουν την χρήση ποδηλάτων για την βελτίωση των συνθηκών στα λιγότερο ανεπτυγμένα κράτη.

Όμως η ανάπτυξη ανοιχτών σχεδίων ποδηλάτων δεν έχει σταματήσει εντελώς, υπάρχουν αρκετές πρωτοβουλίες δημιουργίας ποδηλάτων κάτω από άδειες που μπορούν να χαρακτηριστούν ανοιχτές σε πιο εξειδικευμένες εφαρμογές.

Υπάρχουν όμως ανοιχτά σχέδια για ποδήλατα που κάποιος που έχει τις τεχνικές δυνατότητες μπορεί να τα χρησιμοποιήσει για να φτιάξει το δικό του;

Ένα χαρακτηριστικό σχέδιο που αφορά όσους επιθυμούν να κατασκευάσουν ένα ποδήλατο με ανάρτηση είναι το Open Source Suspension, ως σχέδιο ακολουθεί την φιλοσοφία του URT (unified rear triangle), με τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα που έχει αυτή η σχεδιαστική επιλογή. Αν ασχοληθεί κανείς με το εν λόγω project θα πρέπει να έχει υπ’όψιν του ότι ο σχεδιασμός του ποδηλάτου και ειδικά της ανάρτησης του έγινε χρησιμοποιώντας το κλειστού κώδικα λογισμικό εξομοίωσης αναρτήσεων ποδηλάτου Linkage , και τα σχέδια είναι ανεβασμένα στην βάση δεδομένων του Linkage.

Αν και γενικά σχέδια για κλασσικά ποδήλατα με κλασσικά υλικά είναι δεν είναι πολλά, δεν ισχύει το ίδιο για τα ανακλινόμενα ποδήλατα, που ουσιαστικά ο ποδηλάτης δεν είναι όρθιος πάνω στην σέλα αλλά ξαπλώνει σε αυτή. Τα ανακλινόμενα ποδήλατα.

Ένα ιδιαίτερα δημοφιλές και ανοιχτού κώδικα site για ανακλινόμενα ποδήλατα είναι το Jetrike.com στόχος του είναι η δημιουργία ενός τρίκυκλου το οποίο μάλιστα παίρνει κλίση όταν στρίβει.  Μια εξίσου καλή πηγή για ανακλινόμενα ποδήλατα είναι το Python Wiki το όποιο ασχολείται με τα παράγωγα του Python Lowracer.

Αν έχετε προσέξει τα περισσότερα από τα σχέδια στα προαναφερθέντα project έχουν αρκετό καιρό να ανανεώσουν το περιεχόμενο τους, μια ενδιαφέρουσα προσπάθεια έχει αρχίσει και το GeekCubator το Σουηδικό hackerspace στο Halmstad ώστε να δημιουργήσει το δικό του ανακλινόμενο ποδήλατο το Tin Liza. Λέτε να δούμε ποτέ και κάποιο Ελληνικό hackerspace να φτιάχνει κάτι ανάλογο;

Βέβαια εκτός από ολόκληρα ποδήλατα υπάρχουν πολλά project για δημιουργία αξεσουάρ για ποδήλατα. Ένα από τα αγαπημένα μου είναι το XtraCycle LongTail Standard. Στην ουσία η XtraCycle προσφέρει την δυνατότητα να επιμηκύνετε το ποδήλατο σας ώστε να αυξήστε την μεταφορική του δυνατότητα. Αν και τα kit της οφείλω να ομολογήσω ότι είναι αρκετά ακριβά. Όμως προκειμένου η XtraCycle να προωθήσει το στάνταρ που έφτιαξε προχώρησε στην δημοσίευση των σχεδίων της και στην δημιουργία ενός wiki για να μπορούν οι ενδιαφερόμενοι να φτιάξουν ανάλογα kit και λειτουργικότητα.

Παράλληλα εκτός το longtail μια άλλη κατασκευή και μάλιστα από Έλληνα ποδηλάτη είναι το εξαιρετικό μονόροδο trailer από το blog η άλλη Ελλάδα. Το όποιο μπορεί να μεγαλώσει κατά πολύ την μεταφορική δυνατότητα του ποδηλάτου σας. Αν και δεν ξέρω πόσο ανοιχτού κώδικα μπορεί να θεωρηθεί (η άδεια του blog Η άλλη Ελλάδα είναι η CC-NC-ND αν και δεν νομίζω να έχει πρόβλημα ο δημιουργός δεν μπορώ να σας το πω και με σιγουριά).

update: Ο Αλέξανδρος Ιωαννίδης από το iCycling.gr με ενημέρωσε και για δύο άλλα ενδιαφέροντα projects που είναι ελεύθερα και ανοιχτά. Το BB3o, πρόκειται πρόκειται για το σημείο που συνδέονται τα πετάλ με το σκελετό, η παρούσα σχεδίαση στα ποδήλατα επιτρέπει αυτό το σημείο να έχει διάμετρο 25 χιλιοστών ενώ το ΒΒ30 θα είναι φυσικά 30 χιλιοστά με οφέλη στην αντοχή, το βάρος, και την στοιβαρότητα.

Ένα άλλο ενδιαφέρων project είναι η πρωτοβουλία του Kirk Pacent γνωστού για την μικρή εταιρεία ανταλλακτικών BikeLugs.com που πρόσφατα πούλησε, για την δημιουργία ενός ανοιχτού κώδικα freehub που θα έχει σχήμα κυρτού πολυγώνου και προσφέρεται για χρήση με συνθετικά και όχι απαραίτητα μεταλλικά υλικά.

Φυσικά επειδή το blog έχει θέμα το ελεύθερο λογισμικό δεν θα μπορούσα να αντισταθώ στο πειρασμό να αναφερθώ στο oBiCo ή (open Bicycle Computer) είναι ένας υπολογιστής ανοιχτού κώδικα για το ποδήλατο σας. Στόχος του oBiCo είναι η δημιουργία ενός υπολογιστή που θα παρέχει χρήσιμες πληροφορίες και στοιχεία καθώς κάνετε ποδήλατο, το project έχει ακόμη πολύ δρόμο μπροστά του μεν άλλα έχει ήδη φτάσει να έχει ένα αρχικό πρωτότυπο έτοιμο. Φυσικά δεν είναι η μόνη λύση που μπορεί να έχει κανείς.

Θυμάστε εκείνο το ξεχασμένο PDA που έχετε ξεχασμένο σε κάποια ντουλάπα για να μαζεύει σκόνη; Λοιπόν καιρός να το χρησιμοποιήστε και πάλι (!). Μπορείτε φτιάξτε ένα πολύ απλό interface ώστε να λειτουργεί ο αισθητήρα της ρόδας και είστε έτοιμοι απλά εγκαθιστάτε την πλέον πρόσφατη έκδοση του VeloAce για το αρχαίο PDA σας που απλά μάζευε σκόνη.

Αν τώρα έχετε ένα κινητό με το λειτουργικό σύστημα Android τότε μπορείτε να έχετε ολόκληρη εφαρμογή πλοήγησης μέσω του κινητού σας τηλεφώνου το bikeroute. Η ανοιχτού κώδικα εφαρμογή είναι κάτω από την άδεια GPL και στόχος της είναι να δώσει τα απαραίτητα δεδομένα στο χρήστη για να σχεδιάσει την διαδρομή του και επιτυγχάνει τα ακόλουθα.

• Σχεδιασμός διαδρομής από το ένα σημείο στο άλλο (χρησιμοποιώντας στοιχεία από τα CycleStreets, Google Directions και MapQuest)
• Το GPS στης συσκευής
• Χάρτες διαδρομής (με δεδομένα από το OpenStreetMap και το OSMDroid)
• Γραπτές και φωνητικές οδηγίες (στην Αγγλική γλώσσα)
• Εύρεση θέσεων παρκαρίσματος ποδηλάτων  (με δεδομένα από το OpenStreetMap)
• Αποθήκευση της θέσης παρκαρίσματος
• Σχεδιασμός υψομετρικών διαφορών (χρησιμοποιεί την achartengine)
• και άλλα

Οι ποδηλάτες συχνά χρησιμοποιούν εξειδικευμένες συσκευές για να καταγράψουν τις διαδρομές τους και να της αναλύσουν σε δεύτερο χρόνο, συσκευές όπως τα μοντέλα της Polar, της CICLOsport, της Garmin, τα Timex Inonma, της Oregon Scientific, της SRM και τα μοντέλα της CycleOps είναι μερικές από τις επιλογές που έχουν οι ποδηλάτες για να κρατήσουν δεδομένα από τις διαδρομές τους.

Αν και οι περισσότερες από αυτές τις συσκευές χρησιμοποιούν διαφορετικούς τύπους αρχείων για να αποθηκεύσουν διάφορα δεδομένα υπάρχουν πολλές εφαρμογές ανοιχτού κώδικα που επιτρέπουν την εισαγωγή, ανάλυση και απεικόνιση των δεδομένων αυτό στους υπολογιστές μας. Υπάρχουν πραγματικά πολλές εφαρμογές που είναι σε θέση να συλλέγουν δεδομένα από τέτοιου είδους συσκευές ωστόσο θα περιοριστώ στις 3 που ξεχώρισα εγώ. (Σίγουρα υπάρχουν και άλλες αν χρησιμοποιείτε κάποια αφήστε ένα σχόλιο).

Μια από τις πλέον πετυχημένες εφαρμογές είναι το MyTourbook, το Golden Cheetah και το HAC4Linux αν και ομολογώ ότι το MyTourbook με εντυπωσίασε περισσότερο από όλα με τις δυνατότητες του αν θέλετε να ρίξτε μια ματιά μπορεί να βρείτε ενδιαφέρουσες δυνατότητες και στις τρεις εφαρμογές αν έχετε συμβατές συσκευές. Αρκετά χρήσιμο, ελπίζω στο μέλλον να δούμε πρωτοβουλίες όπως το Bodytrack να εκμεταλλευτούν τις δυνατότητες που τους προσφέρουν τέτοιες εφαρμογές.

Φυσικά όλες αυτές οι συσκευές ειδικά το κινητό τηλέφωνο είναι αρκετά ενεργοβόρες, ειδικά αν έχετε ενεργοποιημένα τα GPS, WiFi, και GPRS δίκτυα ταυτόχρονα, συνεπώς είναι χρήσιμο να έχετε παροχή 5v για να το φορτίζετε μέσω USB, το άρθρο του Marko Mäkelä όχι μόνο εξηγεί τις εμπορικές λύσεις για το πρόβλημα αλλά παρέχει και τα ηλεκτρικά σχέδια για να φτιάξτε το δικό σας ανοιχτού κώδικα

Κλείνοντας λίγο πιο ανάλαφρα θα αναφερθώ σε ένα όχι και τόσο χρήσιμο project, το Velosynth που είναι μια συσκευή ανοιχτού κώδικα που παράγει θόρυβο ανάλογα με την κίνηση του ποδηλάτου του σας… και απλά έχει πλάκα

Αλήθεια υπάρχει κάποιο ανοιχτό project λογισμικό, hardware ή κάτι άλλο που νομίζετε ότι θα κάνει το άρθρο πληρέστερο; Αν ναι αφήστε ένα σχόλιο παρακάτω.

σχετικά άρθρα:

• Hackerspace στην Ελλάδα… σύντομα κοντά σας (27)
• OpenFest 2011 φεστιβάλ ΕΛ/ΑΚ στο TEI Πειραιά (5)
• Η θεωρία δράστη/δικτύου στην μελέτη των δυνητικών κοινοτήτων – Η περίπτωση της κοινότητας του Linux (0)
• OpenFest 2010, φεστιβάλ ανοιχτού κώδικα και ελεύθερου λογισμικού στο ΤΕΙ Πειραιά (2)
• printrbot, φθηνότεροι 3D εκτυπωτές για τους πολλούς (1)

Όπως είπαμε λίγο νωρίτερα τα quadcopters όπως φαίνεται και από την πάνω δεν είναι ότι πιο αεροδυναμικό έχετε δει. Εκεί λοιπόν έρχεται το Quadshot. Τι είναι αυτό; Λοιπόν το Quadshot, είναι ουσιαστικά ιπτάμενη πτέρυγα κάθετης απογείωσης. Με άλλα λόγια προσπαθεί να συνδυάσει τα οφέλη του αεροδυναμικού σχήματος και της δυνατότητας αιώρησης ενός τετρακόπτερου (αν και διατηρώ της αμφιβολίες μου για το πόσο το πετυχαίνει αυτό καθώς το σχήμα της ιπτάμενης πτέρυγας είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο στους πλευρικούς ανέμους κατά την αιώρηση αλλά μάλλον επαρκές για μια σχετικά ασφαλή κάθετη απογείωση/προσγείωση).

Το Quadshot είναι βασισμένο σε ελεύθερο λογισμικό και σε ανοιχτό hardware, ο αυτόματος πιλότος του Quadshot είναι ένα Lisa/M που είναι ανοιχτό hardware κάτω από την άδεια Open Source Hardware (OSHW) ο έλεγχος του γίνεται μέσω του Paparazzi που είναι ελεύθερο λογισμικό για αυτόματους πιλότους.

Το Quadshot μπορεί να μην είναι σε θέση να μεταφέρει τα payloads του WASP αλλά είναι μια αρκετά ενδιαφέρουσα προσπάθεια ειδικά για όσους δεν έχουν στην διάθεση τους μεγάλους χώρους απογείωσης και προσγείωσης και δεν παύει να είναι ένα ενδιαφέρον project ανοιχτού hardware.

Παρακάτω ακολουθεί ένα μικρό video με μια δοκιμαστική πτήση του Quadshot

σχετικά άρθρα:

• ανοιχτού κώδικα χειριστήριο αερομοντελισμού (1)
• Fitbit στο Linux… και πιθανές εναλλακτικές (1)
• Lasersaur: ανοιχτού κώδικα laser cutter (0)
• FreeCAD, το gcc της εποχής του ανοιχτού hardware; (8)
• μπορώ να δω… τα πάντα από τόσο ψηλά (3)

Το project είναι μια πρωτοβουλία που άρχισε στο Πανεπιστήμιο της Washington στα πλαίσια του μαθήματος Mechanical Engineering. Οι Patrick Hannan, Jared Knutzen, Nicholas C Lewis και Joy Markham κάτω από την επίβλεψη του καθηγητή M A Ganter εντόπισαν ότι εδώ και αρκετό καιρό δεν υπάρχει πλέον διαθέσιμο κάποιο kit κατασκευής ενός DIY inkjet εκτυπωτή.  Μια ενδελεχή ανάλυση θα βρείτε εδώ.

Ο σχεδιασμός του εν λόγω inkjet εκτυπωτή είχε της ακόλουθες απαιτήσεις:

• Χρήση στάνταρ εμπορικών μελανιών
• Σχετικά φθηνός (ο στόχος είναι να μπορεί να παραχθεί με κόστος κάτω από τα 2οο δολάρια (140 euro περίπου)
• Να μπορεί να φτιαχτεί από γενικώς διαθέσιμα στην αγορά υλικά
• Να είναι ανοιχτού κώδικα

Το αποτέλεσμα σε σχέση με ένα εμπορικό εκτυπωτή κάθε άλλο παρά εντυπωσιακό είναι, ο εκτυπωτής είναι μονόχρωμος (αν και όχι απαραίτητα ασπρόμαυρος), πολύ αργός, και κάθε όχι και τόσο εύχρηστος. Δεν μπορεί να εκτυπώσει παρά μόνο μια σελίδα την φορά, και το πρωτότυπο έφτασε να κοστίσει πολύ περισσότερο από 280 δολάρια.  Φυσικά το κόστος θα μπορούσε να κατέβει αν αντί για την χρήση ενός τρισδιάστατου εκτυπωτή RepRap Mendel χρησιμοποιούταν καλούπια σιλικόνης και υλικό από πολϋουρεθάνη για τα πλαστικά μέρη του εκτυπωτή.

Φυσικά θα μπορούσε κανείς να χρησιμοποιήσει κάποια εναλλακτική συσκευή (όπως ένα χαμηλού κόστους κλώνο του Arduino Mega που χρησιμοποιήθηκε στη περίπτωση μας) εναλλακτικά ίσως θα μπορούσε κανείς να υλοποιήσει κάτι αντίστοιχο χρησιμοποιώντας τελείως custom κώδικα και ένα φθηνό μικροελεγκτή (PIC ίσως;) αλλά φυσικά για να γίνει κάτι τέτοιο θα έπρεπε να γράψει από την αρχή των κώδικα του εκτυπωτή.

Στο μέλλον υπάρχουν σχέδια για νεώτερες εκδόσεις του εν λόγω εκτυπωτή καλύτερη συμπεριφορά όσο αφορά το κόστος του, μεγαλύτερη ταχύτητα εκτύπωσης, περισσότερα του ενός χρώματος και άλλα.

Θα μπορούσε ποτέ ο εκτυπωτής αυτός να αποτελέσει μια βιώσιμη οικονομικά λύση στους κλασσικούς εμπορικούς εκτυπωτές που έχουμε οι περισσότεροι στο σπίτι ή στο γραφείο; Πολύ αμφιβάλω, όχι γιατί δεν γίνεται τεχνικά να φτιαχτούν μηχανήματα που έχουν ανάλογες επιδόσεις με αυτές των εκτυπωτών που χρησιμοποιούμε στο σπίτι αλλά γιατί οι εκτυπωτές έχουν ένα διαφορετικό μοντέλο παραγωγής κέρδους καθώς τα αναλώσιμα τους δεν είναι ανταλλάξιμα μεταξύ τους ουσιαστικά ο χρήστης κλειδώνεται στα αναλώσιμα του κατασκευαστή του εκτυπωτή του (τα οποία συχνά είναι πανάκριβα σε σχέση με το κόστος παραγωγής τους). Αντίστοιχα κόλπα κάνουν κάποιοι παραγωγοί ανταλλακτικών ξυραφιών για ξυριστικές μηχανές.

Πέραν των οικονομικών και ηθικών προεκτάσεων του πράγματος το project έχει αρκετή εκπαιδευτική αξία και ίσως μπορείτε να το αξιοποιήστε για εκπαιδευτικούς σκοπούς.

Παρακάτω ακολουθεί ένα μικρό video με το Open Source Inkjet εκτυπωτή σε χρήση.

σχετικά άρθρα:

• Lasersaur: ανοιχτού κώδικα laser cutter (0)
• βιοτεχνολογία και ανοιχτό hardware ένα βήμα παραπέρα… (2)
• Ανοιχτού Κώδικα Αγρο-τεχνολογία (4)
• χρηστικός οδηγός για το Ubuntu 9.10 Karmic Koala (6)
• Ανοιχτός κώδικας και Σεληνιακό πρόγραμμα! (2)

Πριν λίγο καιρό ο Mick Ebeling πλησίασε το Graffiti Research Lab προκειμένου να βρεθεί μια λύση ώστε να είναι σε θέση ο γνωστός (ειδικά την δεκαετία του 80) καλλιτέχνης του Graffiti TEMPT ONE (κατά κόσμον Tony Quan) να μπορεί να επικοινωνήσει καθώς βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο της βαριάς νευρομυϊκής νόσου ALS (η οποία ουσιαστικά επηρεάζει μόνο την κινητικότητα όλων των μυών πλην των οφθαλμικών αλλά δεν έχει καμία επίδραση στην εγκεφαλική λειτουργία) βλέπετε οι περίφημες συσκευές επικοινωνίας όπως αυτή που χρησιμοποιεί ο Stephen Hawking κοστίζουν πολλά… μα πάρα πολλά χρήματα.

Ο Mick Ebeling,πρώτα από όλα κατάφερε μετά από αρκετό τρέξιμο να βρει ένα από τα πανάκριβα μηχανήματα που επιτρέπουν στον Tempt1 να επικοινωνεί με τους δικούς του, το επόμενο στάδιο ήταν να βρεθεί ένας τρόπος να συνεχίσει να εκφράζεται καλλιτεχνικά.  Για να βρει τρόπο να κάνει κάτι τέτοιο συγκέντρωσε καλλιτέχνες, προγραμματιστές και hackers από όλα τα μέρη της Γης και από ομάδες όπως το Free Art and Technology ή FAT, το Graffiti Research Lab που αναφέραμε παραπάνω, το OpenFrameworks, με βοήθεια από τον ίδιο τον TEMP ONE αλλά και από τον Evan Roth, την Chris Sugrue, τον Zach Lieberman, τον Theo Watson και του James Powderly. Προκειμένου να μπορέσουν να συνεργαστούν άμεσα και αποτελεσματικότερα μετέτρεψε το σπίτι του σε hackerspace (όπως αυτό που φτιάχνεται στην Αθήνα) και προσωρινά μετακόμισε με την γυναίκα του τα παιδιά και το σκύλο του στο γκαράζ για να τους αφήσει να δουλέψουν.

Το αποτέλεσμα; Το EyeWriter μια συσκευή και το απαραίτητο λογισμικό για να μπορεί οποιοδήποτε καλλιτέχνης ή graffiti artist να εκφράζεται καλλιτεχνικά ακόμη και αν πλέον δεν κινεί παρά μόνο τα μάτια του.

Ακολουθεί το βίντεο με την παρουσίαση του Mick Ebeling στο TED σχετικά με το EyeWriter.

σχετικά άρθρα:

• Ανοιχτού κώδικα αγροτεχνολογία στο TED (2)
• ανοιχτού κώδικα ποδηλασία (5)
• Ανοιχτού Κώδικα Αγρο-τεχνολογία (4)
• καρτέλ η εταιρεία holding των ΜS,Apple,EMC και Oracle; (1)
• H πρώτη συνάντηση της Ελληνικής κοινότητας openSUSE (0)

Ο ιδρυτής του Open Source Ecology Marcin Jakubowski πρόσφατα έγινε TED Fellow και είχε την ευκαιρία να παρουσιάσει την ιδέα του σε όσους είχαν την τύχη να παρακολουθήσουν το φετινό συνέδριοv του  TED.  Και μέσα σε λιγότερο από 5 λεπτά παρουσιάζει το πως επιθυμεί να εφαρμόσει την λογική του ανοιχτού κώδικα και hardware προκειμένου για τους στόχους του. Ρίξτε μια ματιά στο βίντεο από την σύντομη αλλά περιεκτική ομιλία του παρακάτω…

σχετικά άρθρα:

• Lasersaur: ανοιχτού κώδικα laser cutter (0)
• Πως το ανοιχτό λογισμικό δίνει “φωνή” σε ένα καλλιτέχνη με σοβαρότατη μυϊκή ασθένεια (3)
• printrbot, φθηνότεροι 3D εκτυπωτές για τους πολλούς (1)
• σχεδιάστε ανοιχτό hardware και κερδίστε (0)
• τι είναι το ανοιχτό hardware με απλά λόγια (4)

Αν και προσωπικά θα σας πρότεινα να πάτε σε όλες σχεδόν της ομιλίες αλλά αυτό δεν γίνεται γιατί θα υπάρχουν δύο ομιλίες ταυτόχρονα  και workshops (μπράβο ποικιλία!) συνεπώς ρίξτε μια ματιά στο πρόγραμμα (στο οποίο έχω προσθέσει links με τις προσωπικές ιστοσελίδες των ομιλητών που γνώριζα ή μπορούσα να θυμηθώ και λίγα σχετικά link):

Σάββατο 9 Απριλίου Αμφιθέατρο Χατζηνικολάου
10:00 – 10:30: Προσέλευση
10:30 – 11:00: Άνοιγμα της διοργάνωσης – Χαιρετισμοί

11:00 – 11:30: Κουδάρας Κων/νος – “Παρουσίαση της ελληνικής κοινότητας OpenSuse”
11:30 – 12:00: Ιωσηφίδης Ευστάθιος – “OpenSuse: Παρουσίαση διανομής 11.4”
12:00 – 12:30: Λάτσας Τάσος – “Παρουσίαση της διανομής Archlinux”
12:30 – 13:00: Παπαδέας Πιέρρος: “Παρουσίαση της διανομής Fedora”

13:00 – 13.30: Διάλειμμα

13:30 – 14:00: Ρουσινόπουλος Αθανάσιος-Ηλίας – “Τι είναι το EyeOS;”
14:00 – 14:45: Χρυσοχέρης Ηλίας | FreeBSD Project – “Παρουσίαση του λειτουργικού συστήματος FreeBSD και η εκδοχή του ως εναλλακτική λύση έναντι του openSolaris”
14:45 – 15:15: Γραμμένος Αλέξης – “And now what ?”

15:15 – 16:00: Μεγάλο Διάλειμμα
16:00 – 16:30: Σπύρος Γαστεράτος | Κοινότητα ΕΛΛΑΚ Πανεπιστημιου Αθηνών – “Customizing linux for academic purposes”
16:30 – 17:00: Κουδάρας Κωνσταντίνος – “Παρουσίαση της εφαρμογής SUSE Studio”
17:00 – 17:30: Ευστάθιος Αγραπίδης – “Εισαγωγή στο OBS”
17:30 – 18:00: Δημήτρης Παπαπούλιος | Slot it || die – Ελληνική Κοινότητα Gentoo Linux
18:00 – 18:30: Δημήτριος Ντούλας | Λέσχη Φίλων Ανοικτού Λογισμικού Κοζάνης – “Παρουσίαση προγράμματος οπτικής αναγνώρισης χαρακτήρων με υποστήριξη ελληνικών και άλλων μη λατινικών χαρακτήρων”

Αμφιθέατρο Α011
11:10 – 12:00: Πολυχρόνης Κωνσταντίνος - ” Life as an android developer”
12:00 – 12:30: Ιωάννης Τσίγκος (που είναι και γειτονάκι μου αν δεν κάνω λάθος) & Σωτήρης Χατζηαναγνώστου – “Παρουσίαση της εφαρμογής : Android n Andretta :The balcony scene”
12:30 – 13:00: Νασιώτη Μαρία & Μαρούλης Νίκος – “Παρουσίαση της εφαρμογής: Love Secret”

13:00 – 13.30: Διάλειμμα

13:30 – 14:00: Κώστας Αντονάκογλου & Κωνσταντίνος Παπαδημητρίου – “Τι είναι το arduino”

14:00 – 14:50: Χατζόπουλος Μάκης | Τει Πειραιά Τμήμα Αυτοματισμού – “Πολυ-χρηστικό Αυτόνομο Όχημα Μήχατρον”

Πρόγραμμα Workshop
11:30 – 12:20: Drupal (βασική εγκατάσταση / ρυθμίσεις Drupal) part 1
12:30 – 13:20: Drupal (βασική εγκατάσταση / ρυθμίσεις Drupal) part 2
13:30 – 14:20: Drupal (βασική εγκατάσταση / ρυθμίσεις Drupal) part 314:30 – 15:20: Arduino Developing Team
15:30 – 16:30: Λυριτζής Βασίλης – Design with Open Source Softcore Processor using FPGA

Κυριακή 10 Απριλίου

11:00 – 11:30: Δρ. Βασίλειος Βλάχος & Δρ. Αλέξανδρος Παπανικολάου – “Μαθαίνοντας ασφάλεια web εφαρμογών με ΕΛ/ΛΑΚ”
11:30 – 12:00: Κωνσταντίνος Παπαπαναγιώτου (OWASP) – “Ασφάλεια στις Web εφαρμογές: Μας αφορά όλους!”
12:00 – 12:30: Θοδωρής Λιβάνης & Παναγιώτης Παπαντωνίου – “Ultimate Web Firewall – PHP Open Source Application”
12:30 – 13:00: Βικάτος Παντελής | Taspython – No more spam

13:00 – 13:30: Διάλειμμα

13:30 – 14:20: Κοινότητα drupal – “Τι είναι το drupal & social networking σε μορφή drupal – building communities.”
14:20 – 14:50: Κωνσταντίνος Παπαδημητρίου – “Η γλώσσα προγραμματισμού PHP”
14:50 – 15:35: Παναγιώτης Παπαδόπουλος – “In Ruby’s arms”
15:35 – 16:00: Jim Myhrberg – “Ruby Metaprogramming”

16:00 – 16:30: Μαρούλης Νίκος – “Live TV Streaming”

16:30 – 17:00: Διάλειμμα

17:00 – 17:50: Διονύσης Ζήνδρος & Πέτρος Αγγελάτος – “HTML5: WebGL”
17:50 – 18:20: Ιωάννης Βλαχογιάννης (GTUG) – “How to become a Googler – The OpenSource way”
18:20 – …: Απολογισμός, λήξη διημερίδας

Αμφιθέατρο Α011

11:00 – 11:30: Δημήτρης Κυριακός Αντιπρόεδρος Ένωσης Πληροφορικών Ελλάδας (Ε.Π.Ε.) – “Πληροφορική Παιδεία”
11:30 – 12:00: Γιάννης Σιάχος / Ιάσονας Παπαναγιώτου – “Εφαρμογή ΕΛΛΑΚ στην εκπαίδευση – Τομέας Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας / ΕΑΙΤΥ, ΥΠΔΒΜΘ”

12:00 – 12:20: Γιάννης Γιανναράκης – “Wikipedia: Το μεγαλύτερο ανοικτό συνεργατικό έργο στον πλανήτη και στην Ελλάδα ”
12:20 – 12.50: Hellug

12:50 – 13:30: Διάλειμμα

13:30- 14:00: Εμμανουήλ Νίνος & Ανδρέας Παπακλεοβούλου – “Ανέβασμα βάσης δεδομένων σχολικής βιβλιοθήκης υπό μορφήν καταλόγου ανοικτής πρόσβασης OPAC σε Joomla! ιστοσελίδα, με χρήση αποκλειστικά ΕΛ/ΛΑΚ”

14:00 – 14:40: Αναστάσιος Οικονομίδης – “JavaScript και SVG για τη δημιουργία διαδικτυακών διαδραστικών εργαστηρίων”
14:40 – 15:10: Μανιατοπούλου Αγγελική – “Εργαστηριακη Υποστήριξη στο Μάθημα Πληροφορικά Συστήματα Διοίκησης με Ελεύθερο Λογισμικό”

Πρόγραμμα Workshop
12:00 – 13:00: Fedora
13:00 – 14:00: Ανδρέας Βενιέρης & Αναστάσιος Στασινόπουλος | Owasp – “Hackademic Challenges”
14:00 – 15:00: Opensuse – Πως να δημιουργήσετε πακέτα για οποιαδήποτε διανομή με την χρήση του OBS
15:00 – 18:00: Εργαστηριακη Υποστήριξη στο Μάθημα Πληροφορικά Συστήματα Διοίκησης με Ελεύθερο Λογισμικό

Τα λινκ τα έβαλα εγώ στο πρόγραμμα και είναι όσα μπορούσα να θυμηθώ δεδομένου ότι είμαι και κάποιας ηλικίας αν γνωρίζετε ρίξτε μια ματιά για να τα φτιάξω λίγο καλύτερα. Ευχαριστώ.

Ωραίο και πλούσιο το πρόγραμμα και προσωπικά βλέπω αρκετούς αναγνώστες και φίλους του elkosmas.gr που θα κάνουν παρουσιάσεις (κάποιους τους γνωρίζω ήδη από κοντά κάποιοι μου έχουν ξεφύγει) όπως και αρκετά ενδιαφέρουσες παρουσιάσεις και ομιλίες από άτομα που δεν τα γνωρίζω αλλά βλέπω ότι έχουν πολύ ενδιαφέροντα πράγματα να μας δείξουν.

Πως θα πάμε εκεί; Λοιπόν αν δεν ξέρετε πως πάει κανείς στο ATEI ρίξτε μια ματιά στη σχετική σελίδα του openfest. Γενικά αν έχετε πάει στα Jumbo στην Θηβών ή στο Village Park στου Ρέντη μια χαρά θα το βρείτε ΑΤΕΙ Πειραιά.

Ελπίζω όλα να εξελιχθούν καλά μέχρι τότε και να μπορέσω και εγώ να παραβρεθώ εκεί. Μέχρι τότε ακολουθεί και σχετικό banner-άκι για όσους διατηρούν website και θέλουν να το διαδώσουν. Επίσης όσοι χρησιμοποιείτε social networks αν θέλετε μπορείτε να ρίξτε μια ματιά στο Twitter και το Facebook του OpenFest.

Όσοι το βρίσκετε ενδιαφέρων διαδώστε σε φίλους και γνωστούς.

Παρακάτω ακολουθεί ο κώδικας για το bannerάκι αν θέλετε να το βάλετε στο δικό σας website είναι στα 2oo επί 239 pixel.

<a href=”http://openfest.teipir.gr”> <img title=”OpenFest2011″ src=”http://elkosmas.gr/wp-content/uploads/2011/03/opefest.gif” alt=”OpenFest 2011″ />

Κλείνοντας να ευχαριστήσω τον Α. Ναυπλιώτη για την επικοινωνία εκ μέρους των διοργανωτών του OpenFest 2011 και για την δημιουργία του banner.

σχετικά άρθρα:

• OpenFest 2010, φεστιβάλ ανοιχτού κώδικα και ελεύθερου λογισμικού στο ΤΕΙ Πειραιά (2)
• ανοιχτού κώδικα ποδηλασία (5)
• Συνέντευξη με τον εμπνευστή του ΟSARENA (16)
• 12 βιβλία για το ελεύθερο λογισμικό (6)
• ΚDE Four Live 4.2 beta 2 (0)

Εδώ και λίγο καιρό έχω πετύχει ένα αρκετά ενδιαφέρον (κατά την γνώμη μου) project που έχει σαν σκοπό την δημιουργία μιας σειράς εργαλείων που θα συνέβαλλαν στην δημιουργία μιας Ανοιχτού Κώδικα Φάρμας. To Open Source Ecology έχει σαν στόχο την δημιουργία ενός σετ εργαλείων που ονομάζει Global Village Constuction Set. Ομολογώ ότι το όλο project φαίνεται ότι έχει αρκετά φιλόδοξες επιδιώξεις ωστόσο έχει και πολύ μεγάλη δυναμική. Δεν ξέρω αν ποτέ θα καταφέρουν να ολοκληρώσουν της επιδιώξεις τους ωστόσο φαίνεται ότι έχουν πολλά να δώσουν ακόμη και ίσως καταφέρουν αρκετά.

Τα διάφορα εργαλεία που απαρτίζουν το GVCS θα πρέπει να τηρούν τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

Ανοιχτός Κώδικας: Όλα τα εργαλεία και οι τρισδιάστατες απεικονίσεις τους είναι ελεύθερα προσβάσιμα στις ιστοσελίδες του OSE με οδηγίες κατασκευής και χρήσης ενώ και τα οικονομικά στοιχεία του project δημοσιεύονται αναλυτικά στο διαδίκτυο ειδικά η συνεργασία σε τεχνικό ή άλλο επίπεδο είναι ευπρόσδεκτη. Να τονίσω ότι από το λίγο που είδα το πως λειτουργεί το Open Source Ecology δίνει την εντύπωση μιας πολύ φιλόξενης κοινότητας που δεν διστάζει να αναγνωρίσει και τις άλλες απόψεις πάνω σε ένα project.

Χαμηλό κόστος: Τα εργαλεία που μέχρι στιγμής έχουν αναπτύξει έχουν κατά μέσω όρο 8 φορές λιγότερο κόστος από αντίστοιχα εμπορικά εργαλεία συνυπολογίζοντας εργατικό κόστος 15 δολαρίων ανά εργατοώρα.

Τμηματικός σχεδιασμός: Μηχανές, στοιχεία των εργαλείων κτλ είναι σχεδιασμένα ώστε να μπορούν να αλλάξουν εύκολα κάποια να λειτουργήσουν μόνα τους ή σε συνδυασμό με άλλα

Επισκευαζόμενα από το χρήστη: Όλα τα εργαλεία είναι σχεδιασμένα με τέτοιο τρόπο ώστε ο χρήστης να μπορεί να τα αποσυναρμολογήσει για να τα συντηρήσει, να τα επισκευάσει και να τα συντηρήσει χωρίς την ανάγκη χρήσης εξουσιοδοτημένου τεχνικού.

Κάντε το μόνοι σας: Ο χρήστης μπορεί να φτιάξει τα εργαλεία μόνος του ακολουθώντας τις οδηγίες ή ακόμη και να παρέμβει στα σχέδια ώστε να καλύπτουν τις ανάγκες του.

Κατασκευή Κλειστού Βρόγχου: Ο στόχος (όταν ολοκληρωθεί) είναι χρησιμοποιώντας κανείς τα παρεχόμενα από το GVCS εργαλεία να είναι σε θέσει να φτιάξει το δικό του set εργαλείων χωρίς να χρειάζεται εξωτερικούς πόρους (φανταστείτε το σαν ένα self replicating μηχάνημα όπως το RepRap).

Υψηλή απόδοση: Η απόδοση των εργαλείων θα πρέπει να είναι ανάλογη των εμπορικών προκειμένου το GVCS να είναι βιώσιμο, και για ορισμένα από αυτά τα εργαλεία οι επιδόσεις τους ξεπερνάνε κατά πολύ εμπορικές υλοποιήσεις.

Ευέλικτη κατασκευή: Η ευέλικτη κατασκευή με εργαλεία γενικής χρήσης μπορεί σε μικρές κλίμακες παραγωγής μπορεί να είναι μια βιώσιμη εναλλακτική συγκριτικά με την συγκεντρωτική παραγωγή μεγάλης κλίμακας.

Διανεμητικά Οικονομικά: Η δημιουργία επιχειρήσεων γύρω από το GVCS ενθαρρύνεται, και  θεωρείται φυσική.

Βιομηχανική απόδοση: Προκειμένου το GVCS γίνει βιώσιμο θα πρέπει η απόδοση της πλατφόρμας GVCS να είναι ανάλογη του βιομηχανικών αντίστοιχων

Τα περισσότερα από τα συστήματα που αναπτύσσονται στα πλαίσια του GVCS έχουν ανταλλακτικά που βασίζονται σε εμπορικές κατασκευές. Ο στόχος είναι σταδιακά όλο και περισσότερα τμήματα των κατασκευών αυτών να αντικαθίσταται με ανοχτού κώδικα λύσεις και σχέδια.

Τι έχουν καταφέρει μέχρι στιγμής:

Power Cube: Είναι μια μονάδα παροχής ισχύος που υλοποιείται σε από μια μηχανή εσωτερικής καύσης και μια υδραυλική αντλία (για την παροχή ενέργειας και σε άλλες συσκευές) χρησιμοποιείται από το LifeTrac και το MicroTrac ως μονάδα παροχής ισχύος.  Στην παρούσα φάση όπως πολλά από τα σχέδια του GVCS το Power Cube απαρτίζεται από εμπορικά προϊόντα όπως η μηχανή εσωτερικής καύσης και η υδραυλική αντλία και ουσιαστικά μόνο το πλαίσιο είναι σχέδιο του GVCS.

Drill Press: Είναι μια πρέσα για την δημιουργία τρυπών διαμέτρου μιας ίντσας τουλάχιστον σε φύλλα μετάλλου χωρίς να χρειάζεται χρήση τρυπανιού. Χρησιμοποιείται για να αυξηθεί η ταχύτητα παραγωγής.

Compressed Earth Brick Press (γνωστό και ως The Liberator): Είναι από τα πλέον ολοκληρωμένα συστήματα που έχουν αναπτυχθεί στα πλαίσια του GVCS, ουσιαστικά είναι μια πρέσα παραγωγής τούβλων από χώμα. Το εν λόγω σύστημα έχει την θεωρητική ικανότητα παραγωγής 16 τούβλων το λεπτό (αν καταφέρετε να το τροφοδοτείτε με χώμα τόσο γρήγορα) παράγοντας τούβλα με αντοχή 700-1000 psi. Η απόδοση του είναι πολύ μεγαλύτερη από τα περισσότερα αντίστοιχα εμπορικά μηχανήματα που πωλούνται σε πολλαπλάσιες τιμές. Στο μέλλον στο Liberator θα ενσωματωθεί ένα σύστημα ελέγχου που θα έχει βάσει το Arduino με στόχο την μεγαλύτερη αυτοματοποίηση της λειτουργίας του. Παράλληλα, θα αρχίσει και η κατασκευή  του ως προϊόντος που θα μπορεί να αγοράσει κανείς για την χρηματοδότηση του project.

Σε πολλά μέρη του κόσμου τα τούβλα από τοπικό χώμα χρησιμοποιούνται για την κατασκευή κτιρίων, δαπέδων, ακόμη και πεζοδρόμων ενώ και στην Ελλάδα χρησιμοποιούνται (από όσο έχω δει με χειροκίνητες πρέσσες) σε παραδοσιακά κτίσματα στην ηπειρωτική και νησιωτική χώρα.

LifeTrac: Και φυσικά τι θα ήταν μια φάρμα χωρίς το δικό της τρακτέρ. Σίγουρα δεν πρόκειται για τα πλέον άνετα και διαστημικά τρακτέρ που μπορεί κανείς να συναντήσει σε μια σύγχρονη αγροτική μονάδα. Ο σπαρτιατικός σχεδιασμός του έχει σαν στόχο την δημιουργία ενός οχήματος υψηλής απόδοσης, που θα αντέχει στο χρόνο, όπως και το Liberator το LifeTrac θα αρχίσει σύντομα να παράγεται ώστε να χρηματοδοτήσει το project.

Σίγουρα, με μια πρώτη ματιά δεν παρέχει τις ανέσεις που παρέχει ένα σύχρονο τρακτέρ ούτε καν από τα στοιχεία της φύσης. Όμως από την άλλη το συγκριτικά χαμηλό κόστος του και η δυνατότητα παραγωγής και συντήρησης σε τοπικό επίπεδο ίσως το κάνει μια βιώσιμη λύση για κάποιους αγρότες.

MicroTrac: Είναι το μικρό αδελφάκι του LifeTrac, ένα μικρό τρακτέρ που ταιριάζει για μικρότερες αγροτικές μονάδες αλλά και για εργασίες που το LifeTrac δεν είναι απαραίτητο. Ουσιαστικά πρόκειται για μια μικρή έκδοση του LifeTrac με την δυνατότητα να παίρνει μια σειρά από εργαλεία που χρησιμοποιεί και το LifeTrac.

Soil Pulverizer: Είναι ένα πρόσθετο για το LifeTrac που έχει σαν στόχο να μετατρέπει το έδαφος σε χώμα ώστε να χρησιμοποιηθεί από το Liberator.

Στα άμεσα σχέδια τους είναι και η δημιουργία του ακόλουθου:

CNC Torch Table : Πρόκειται για ένα ειδικό τραπέζι κοπής μετάλλου σε τρεις διαστάσεις (XYZ), το οποίο είναι πλήρως αυτοματοποιημένο και ελεγχόμενο από υπολογιστή (ο οποίος τρέχει Linux φυσικά). To πρωτότυπο που είχαν φτιάξει δυστυχώς δεν λειτούργησε όπως έπρεπε καθώς υπήρχε παρεμβολή στα ηλεκτρονικά του από το κόφτη πλάσματος. Όταν ολοκληρωθεί θα έχει επιλυθεί το πρόβλημα και θα χρησιμοποιηθούν ανοιχτού κώδικα ελεγκτές των κινητήρων βήματος.

Όταν ολοκληρωθεί θα δώσει την δυνατότητα στην ομάδα να παράγει τα δικά της μεταλλικά αντικείμενα χωρίς να καταφεύγει σε κάποιον μηχανουργό.

Σύντομα (για την ακρίβεια την Δευτέρα 28 Φεβρουαρίου) ο ιδρυτής του project Marcin Jacubowski, θα μιλήσει στο TED Conference καθώς πρόσφατα έγινε TED Fellow. Στα πλαίσια του TED Conference ο Marcin θα ενημερώσει τους συμμετέχοντες σχετικά με το φιλόδοξο σχέδιο του.

Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να βρείτε στο Wiki του Open Source Ecology. Προσωπικά πιστεύω ότι πρόκειται για ένα πολύ φιλόδοξο project εξαιρετικά φιλόδοξο κατά την γνώμη μου το μέλλον θα δείξει αν τα παλικάρια από την Factor e Farm καταφέρουν να πετύχουν τους στόχους τους. Αν θέλετε ρίξτε μια ματιά στο Wiki τους καθώς περιέχει πλούτο πληροφοριών και για άλλα εξαιρετικά ενδιαφέροντα project ανοιχτού κώδικα πέραν από όσα αναπτύσσονται από το ίδιο το OSE.

σχετικά άρθρα:

• Ανοιχτού Κώδικα Inkjet εκτυπωτής (2)
• Hackerspace στην Ελλάδα… σύντομα κοντά σας (27)
• καρτέλ η εταιρεία holding των ΜS,Apple,EMC και Oracle; (1)
• το Kinect έρχεται σήμερα στην Ελλάδα… 3000$ σε όποιον γράψει ανοιχτό driver! (1)
• Liquid Galaxy… ένα βήμα προς ένα ανοιχτού κώδικα holodeck (!) (0)