Αν παρακολουθείτε τον χώρο των ασύρματων μητροπολιτικών δικτύων ίσως ήδη γνωρίζετε ότι τα Ελληνικά μητροπολιτικά δίκτυα είναι από τα πλέον δραστήρια σε παγκόσμιο επίπεδο. Ενδεικτικά δείτε το AWMN στην Αθήνα, το CyWN στις Κυκλάδες, και το PWMN στην Πάτρα (υπάρχουν και άλλα φυσικά αλλά δεν χωράνε όλα εδώ) αλλά τα περισσότερα θα τα βρείτε στην ειδική σελίδα του Hellas Wirelless Network.

Οι παράγοντες που συνετέλεσαν στην δημιουργία τέτοιων δικτύων είναι πολύ, εν μέρη έπαιξε κάποιο ρόλο η χρήση ελεύθερου λογισμικού, ακόμη περισσότερο έπαιξε ρόλο η τεχνική επάρκεια των μελών τους (οι άνθρωποι πραγματικά δεν παίζονται) και φυσικά το γεγονός ότι η συχνότητες στις οποίες δραστηριοποιούνται τα δίκτυα αυτά είναι ελεύθερες. Οι περισσότεροι από εμάς έχουμε ένα router στο σπίτι ή την εργασία ξεκλειδωμένο ή μη χωρίς να ελεγχόμαστε από κάποια ρυθμιστική αρχή για τις εκπομπές μας ή το πόσο θόρυβο γεμίζουμε την συχνότητα.

Εδώ και λίγο καιρό όμως βλέπω ότι υπάρχουν τουλάχιστον δύο ξεχωριστά project το OpenBTS και το OpenBSC για την δημιουργία ενός ανοιχτού δικτύου GSM κινητής τηλεφωνίας όπως αυτού που χρησιμοποιούμε στα περισσότερα κινητά τηλέφωνα στην Ελλάδα.  Φανταστείτε να μπορείτε με το κινητό σας τηλέφωνο να συνδεθείτε με ανοιχτά δίκτυα και να μπορείτε να συνδεθείτε με άλλους χρήστες του δικτύου ή μέσω voip (πχ χρησιμοποιώντας το Asterisk)με τον έξω κόσμο. Ναι, θα ήταν ωραία αλλά δεν είναι ακριβώς έτσι.

Γιατί όχι; Αφού η τεχνολογία υπάρχει τι μας εμποδίζει; Βασικά η μπάντα των GSM δικτύων είναι αδειοδοτούμενη. Τι σημαίνει αυτό; Για να μπορεί κάποιος να εκπέμπει στην συχνότητα αυτή συντριπτική πλειοψηφία των κρατών χρειάζεται ειδική άδεια εκπομπής στις συχνότητες αυτές, μάλιστα στην πλειοψηφία των κρατών αυτή η άδεια δημοπρατείται. Επίσης οι επιμέρους σταθμοί αδειοδοτούνται και αυτοί με την σειρά τους. Το κόστος αυτών των διαδικασιών είναι φυσικά τεράστιο με αποτέλεσμα πρακτικά μόνο μεγάλες εμπορικές εταιρίες να είναι σε θέση να μπουν στην διαδικασία χρήσης.

Πριν λίγες ημέρες στα πλαίσια ενός μεγάλου φεστιβάλ γνωστού ως Burning Man το OpenBTS χρησιμοποιήθηκε (όπως και πέρσι) για την δημιουργία ενός τοπικού δικτύου κινητής τηλεφωνίας στην έρημο Black Rock. Η υλοποίηση βασίζεται σε ένα αρκετά μικρό σύστημα που χρειαζόταν μόλις 50 Watt ενεργείας (κάτι που θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει το σύστημα που είχαμε δει για ένα “πράσινο” Wi Fi repeater μερικές ήμερες πριν). Οι χειριστές του OpenBTS (μια μικρή εταιρεία με το όνομα Range Networks) συντονίστηκαν με την Verizon (τον παροχό κινητής τηλεφωνίας της περιοχής) για συντονίσουν της συχνότητες τους ενώ πήραν ειδική άδεια από την FCC (το Αμερικάνικο αντίστοιχο της δικής μας ΕΕΤΤ) για να εκπέμπουν στην συχνότητα αυτή.

Οι επισκέπτες του Burning Man με τον πλησίαζαν την (τεράστια) περιοχή του φεστιβάλ λάμβαναν το εξής μήνυμα στα κινητά τους τηλέφωνα:

“Reply to this message with your phone number and you can send and receive text messages and make voice calls. “

Τόσο απλό, οι χρήστες μπορούσαν να καλέσουν οποιοδήποτε ήθελαν και μπορούσαν να δεχθούν κλήσεις από οποιονδήποτε στο Burning Man (όχι εκτός καθώς δεν υπήρχε συμφωνία με κάποια εταιρεία τηλεπικοινωνιών.

Θα μπορούσαμε να δούμε κάτι ανάλογο στην Ελλάδα; Δύσκολο, κατ’αρχάς διότι υπάρχει τεράστια γραφειοκρατία. Καλώς, κακώς δεν θα μπω στην διαδικασία να το εξετάσω αλλά υπάρχει. Από την άλλη στην Ελλάδα πραγματικά ελάχιστα μέρη της επικράτειας δεν έχουν κάλυψη GSM. (Αν και τις προάλλες που ήμουν στην Στενή Ευβοίας μόνο Cosmote έπιανε).

Μια σημαντική προϋπόθεσή για να δημιουργηθούν ανοιχτά δίκτυα κινητής τηλεφωνίας θα ήταν η εξασφάλιση πειραματικών ή έστω ερασιτεχνικών αδειών λειτουργίας που όμως δεν θα δρούσαν ανταγωνιστικά στην λειτουργία των εμπορικών δικτύων κινητής τηλεφωνίας ούτε θα παρεμβάλουν με οποιοδήποτε τρόπο στην λειτουργία τους. Πως θα μπορούσε να επιτευχθεί αυτό δεν το γνωρίζω,ίσως και να μην γίνεται ίσως και αν γίνεται να γίνει σε κάποιο σημείο της επικράτειας το σημείο αυτό δεν είναι προσβάσιμο από ανθρώπους που να ενδιαφέρονται να φτιάξουν κάτι τέτοιο. Το μέλλον θα δείξει…