Προσωπικά, από αυτό το βήμα (και όχι μόνο) έχω εκφράσει τον προβληματισμό μου 
για διάφορες πατέντες που εγκρίνει κατά καιρούς το Γραφείο Πατεντών και Εμπορικών Σημάτων του Υπουργείου Εμπορίου των ΗΠΑ, που έχει οδηγήσει ουσιαστικά στην δημιουργία εταιρειών που αγοράζουν ή δημιουργούν πατέντες όχι για να εκμεταλλευτούν εμπορικά μια τεχνολογία αλλά για είναι σε θέση να μηνύσουν όποιον κάνει κάτι τέτοιο.
Μια εξαιρετική εκπομπή που ρίχνει φως στο κόσμο των patent trolls είναι η εκπομπή του This American Life που είχε ως θέμα τις πατέντες με τίτλο When patents attack! μάλιστα ο αναγνώστης του blog μου Κωστής Μουσαφείρης μετέφρασε όλο το transcript της εκπομπή στα Ελληνικά.
Πριν λίγο καιρό όμως βρήκα μια αρκετά ενδιαφέρουσα επιστημονική μελέτη από το Boston University School of Law σχετικά με το κατά πόσο οι δραστηριότητες των patent trolls.
Στην αρχή της η μελέτη αναφέρει ότι οι “non-practicing entities” ή NPEs (οι εταιρείες που δεν παράγουν προϊόντα από μια πατέντα αλλά διαχειρίζονται την άδεια χρήσης τους ιστορικά είχαν διευκόλυναν τις αγορές τεχνολογίας και την αύξηση των κερδών των μικρών εφευρετών. Αλλά μια νέα γενιά (όπως αυτοαποκαλούνται) από NPEs προέκυψε τα τελευταία χρόνια, αυτές οι νέες NPEs αποκτούν, εκμεταλλεύονται (και μηνύουν) σε πρωτοφανή κλίματα με χιλιάδες κατηγορούμενους σε εκατοντάδες δίκες. Αυτές οι νέες NPEs βοηθούν τις τεχνολογικές αγορές και αυξάνουν πραγματικά τα κίνητρα για τους εφευρέτες ή μήπως είναι patent trolls που εκμεταλλεύονται τις αδυναμίες του συστήματος πατεντών;
Στην συνέχεια η μελέτη εξετάζει το τι συμβαίνει στην μετοχή ενός κατηγορούμενου όταν κατατίθεται αγωγή για πατέντες από μια NPE, έτσι εκτιμάται η επίδραση που έχει η αγωγή στην κεφαλαιοποίηση της επιχείρησης λαμβάνοντας υπόψιν τις τάσεις της αγοράς και τυχαίους παράγοντες που επηρεάζουν μια μετοχή. Με βάση αυτά η εν λόγω μελέτη υπολογίζει ότι οι αγωγές των NPEs έχουν σαν αποτέλεσμα την απώλεια πλούτου της τάξης του μισού τρισεκατομμυρίου δολαρίων (μιλάμε για 500.000.000.οοο $ δηλαδή περισσότερο και από το ΑΕΠ πολλών κρατών συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας και της Κύπρου… μαζί) από το 1990 μέχρι το 2010. Ενώ τα τέσσερα τελευταία έτη ο πλούτος που χάθηκε ήταν κατά μέσω όρο 80 δισ δολάρια ανά έτος. H πλειοψηφία των κατηγορούμενων ήταν εταιρείες τεχνολογίας που κάνουν μεγάλες επενδύσεις στην ερεύνα και ανάπτυξη. Στο βαθμό που αυτές οι αγωγές αντιπροσωπεύουν ένα αναπόφευκτο κόστος για τις εταιρείες που αναπτύσσουν τεχνολογία μειώνουν τα κέρδη τους από τεχνολογικές επενδύσεις. Ουσιαστικά δηλαδή οι αγωγές αυτές μειώνουν τα κίνητρα τεχνολογικών εταιρειών να καινοτομούν.
Στην συνέχεια με την διερεύνηση των στοιχείων εισηγμένων στο χρηματιστήριο NPEs διαπιστώθηκε ότι πολύ μικρό μέρος της απώλειας πλούτου αποτελεί κέρδος για τους εφευρέτες. Αυτό με άλλα λόγια σημαίνει ότι η απώλεια των κινήτρων για τις επιχειρήσεις που κατηγορούνται είναι δυσανάλογη της αύξησης των κινήτρων για τους εφευρέτες.
Επίσης πρέπει η μελέτη εντοπίζει ότι οι μηνύσεις αυτές έχουν συγκεκριμένο χαρακτήρα καθώς είναι εστιασμένες στο λογισμικό και στις σχετικές με αυτό τεχνολογίες, στοχεύουν επιχειρήσεις που ήδη έχουν αναπτύξει τεχνολογία και οι περισσότερες από αυτές τις αγωγές στοχεύουν μεγάλες εταιρείες ως κατηγορούμενους. Στο βιβλίο των συγγραφέων της μελέτης με τίτλο “Patent Failure” οι συντάκτες της μελέτης αναφέρουν ότι οι υποθέσεις πατεντών λογισμικού εκδικάζονται πιο συχνά διότι έχουν “ασαφή όρια”. Το πεδίο των εφαρμογών αυτών των πατεντών δεν είναι σαφές και συχνά είναι γραμμένες σε ασαφή γλώσσα και οι εταιρείες τεχνολογίας δεν μπορούν να βρουν εύκολα να βρουν και να κατανοήσουν αυτό που ισχυρίζονται. Φαίνεται ότι ένα μεγάλο ποσοστό των NPEs εκμεταλλεύεται αυτές τις αδυναμίες του συστήματος πατεντών.
Η μελέτη συμπεραίνει ότι η απώλεια δισεκατομμυρίων που σχετίζεται με τις αγωγές αυτές βλάπτει την κοινωνία. Ενώ οι αγωγές αυξάνουν τα κίνητρα για την συγκέντρωση αόριστων και ευρείας εφαρμογής πατεντών, μειώνουν τα κίνητρα για πραγματική καινοτομία.
Δεν είμαι σε θέση να επιβεβαιώσω τα αποτελέσματα της μελέτης αυτής όχι γιατί δεν τα πιστεύω κάθε άλλο μάλιστα αλλά μιας και δεν είμαι ούτε οικονομολόγος ούτε νομικός. Ωστόσο νομίζω ότι αποτελεί απάντηση σε όσους αναφέρουν ότι οι πατέντες δεν μειώνουν τα κίνητρα για καινοτομία. Όπως ο καταλαβαίνω εγώ το ζήτημα οι πατέντες που έχουν αόριστο και ασαφές χαρακτήρα έχουν σημαντικό αντίκτυπο στην οικονομία και στην κοινωνία γενικότερα και αποτελούν πρόβλημα του συστήματος πατεντών που σε μια παγκοσμιοποιημένη οικονομία επηρεάζει την οικονομία όχι μόνο των ΗΠΑ αλλά και άλλων κρατών.
anonymos (1)
